تهران، مهاجرت به پاریس و زبان چینی
نهال تجدد در سال ۱۹۶۰ در تهران به دنیا آمد. زندگینامهٔ رسمی هاشِت میگوید خانوادهاش با تاریخ ایران پیوند داشتهاند، اما نام و سرگذشت پدر، مادر و خواهر یا برادر او را توضیح نمیدهد. تجدد در ۱۹۷۷، در هفدهسالگی، برای زندگی به پاریس رفت. او زبان چینی خواند و پژوهش خود را بر روابط تاریخی ایران و چین متمرکز کرد؛ مسیری که از همان آغاز، ادبیات و تاریخ ایران را در گفتوگو با فرهنگی دیگر قرار داد.
پژوهش میان بودیسم، مسیحیت ایرانی و مولانا
انتشارات آلبن میشل تجدد را متخصص بودیسم، مسیحیت ایرانی و مولانا معرفی میکند. این سه حوزه در ظاهر از هم دورند، اما در کار او به یک پرسش مشترک میرسند: اندیشه، روایت و ایمان چگونه میان زبانها و سرزمینها سفر میکنند؟ کتاب «Les Porteurs de lumière» به تاریخ مسیحیت در ایران میپردازد و «Sur les pas de Rûmi» سیوهفت روایت از مثنوی را برمیگزیند و بازمیخواند.
رمان «Roumi, le brûlé» و عنوان فارسی
انتشارات ژانکلود لاتس رمان «Roumi, le brûlé» را در ۶ اکتبر ۲۰۰۴ منتشر کرد؛ فهرست ملی فرانسه نیز چاپ نخست را ۴۱۲ صفحه ثبت کرده است. رمان دگرگونی مولانا پس از دیدار شمس تبریزی را از خلال جهان تاریخی و عاطفی پیرامون آنان روایت میکند و حسامالدین چلبی را به شکلگیری مثنوی پیوند میدهد. نسخهٔ فارسی نشر نیلوفر ۳۹۸ صفحه دارد و مهستی بحرینی آن را با عنوان بازار ایران، «عارف جانسوخته: داستان شورانگیز زندگی مولانا»، ترجمه کرده است. ۴۱۲ صفحه مربوط به چاپ اصلی فرانسه است و نباید با صفحهبندی نسخهٔ فارسی فروشگاه یکی گرفته شود.
از «پاسپورت ایرانی» تا روایتهای زنان
«Passeport à l’iranienne» در ۲۰۰۷ منتشر شد و تجربهٔ هویت، سفر و نگاه دوگانه به ایران و فرانسه را به روایت ادبی تبدیل کرد. «Debout sur la terre» در ۲۰۱۰ و «Elle joue» در ۲۰۱۲ مسیر او را در رمان و روایت خودزندگینامهای ادامه دادند. «Les simples prétextes du bonheur» در ۲۰۱۶ منتشر شد. تنوع این آثار نشان میدهد تجدد فقط زندگینامهنویس مولانا نیست؛ مهاجرت، زنبودن، خاطره، زبان و تجربهٔ ایران معاصر نیز در نوشتههای او حضور دارند.
شمس در «L’Affamé»
تجدد در «L’Affamé: Les dits de Shams de Tabriz» بار دیگر به جهان مولانا بازگشت. نشر Les Belles Lettres این کتاب را در ۶ نوامبر ۲۰۲۰ با ۲۴۰ صفحه و پیشگفتار ژانکلود کریر منتشر کرد. این بار مرکز ثقل کتاب خود شمس و گفتارهای اوست؛ بنابراین اثر ادامهٔ سادهٔ «Roumi, le brûlé» نیست، بلکه بازگشتی پژوهشی و ادبی از زاویهای دیگر است.
جایزهٔ فرانکوفونی
فرهنگستان فرانسه در سال ۲۰۰۷ مدال نقرهطلا در جایزهٔ بزرگ فرانکوفونی را به نهال تجدد اعطا کرد. اهمیت این جایزه در آن است که نویسندهای ایرانیتبار را برای آثاری به زبان فرانسه به رسمیت شناخت؛ آثاری که تاریخ و ادبیات ایران را برای خوانندهٔ فرانسوی بازآفرینی میکنند.
ژانکلود کریر و خانواده
نهال تجدد همسر سوم ژانکلود کریر، فیلمنامهنویس و نویسندهٔ سرشناس فرانسوی، بود. کریر در ۸ فوریهٔ ۲۰۲۱ درگذشت. گزارش درگذشت گاردین از تجدد و دختر مشترکشان کیارا نام میبرد. این صفحه همان اطلاعات عمومی و مستند را ثبت میکند و وارد جزئیات خصوصی زندگی دختر یا سایر اعضای خانواده نمیشود.
مرزهای دانستهها و تصویر
زندگینامههای رسمی هاشِت و آلبن میشل سال و شهر تولد، مهاجرت، حوزههای پژوهش و کتابهای تجدد را روشن میکنند، اما والدین و خواهر یا برادر او را با جزئیات قابل استناد معرفی نمیکنند. این سکوت با حدس پر نمیشود. پرترههایی در صفحات ناشران وجود دارند، ولی مجوز بازنشر تجاری روشنی برای آنها پیدا نشد؛ بنابراین صفحه بهجای کپیکردن عکس، عمداً بدون تصویر شخصی باقی میماند.
