بهرام دبیری، نقاش و هنرمند تجسمی ایرانی، در سال ۲۰۰۷
بهرام دبیری، ۲۰۰۷؛ عکس: Romissa Mofidi؛ منبع: Wikimedia Commons؛ مجوز: CC BY-SA 3.0. — منبع تصویر

بهرام دبیریBahram Dabiri

نقاش و هنرمند تجسمیPainter and Visual Artist

بهرام دبیری نقاش و هنرمند تجسمی ایرانی، زادهٔ ۱۹۵۰ در شیراز است. خاطرهٔ نقش‌برجسته‌های تخت جمشید و نقش رستم، از کودکی در تخیل تصویری او ماند. از دوازده‌سالگی نقاشی را به‌صورت خودآموخته آغاز کرد، در هفده‌سالگی نخستین نمایشگاه حرفه‌ای‌اش را برگزار کرد و سپس در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران تحصیل کرد. آثار او از سوررئالیسم و رنگ‌های تند دورهٔ نخست تا اسطوره، تاریخ ایران و تجربه با سرامیک، فلز، نمد و گبه امتداد یافته‌اند. تصویرهای چاپ تازهٔ «چنین کنند بزرگان» را نیز او به‌طور ویژه برای کتاب خلق کرده است.

Bahram Dabiri is an Iranian painter and visual artist born in Shiraz in 1950. Childhood encounters with the reliefs of Persepolis and Naqsh-e Rostam remained central to his visual imagination. He began painting independently at twelve, held his first professional exhibition at seventeen, and later studied painting at the University of Tehran’s Faculty of Fine Arts. His work moves from early romantic surrealism to myth, Persian history and experiments with ceramics, metal, felt and Gabbeh rugs. He created the illustrations specifically commissioned for a new Karnameh edition of «چنین کنند بزرگان».

1 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.

زندگی در یک نگاه

سال و محل تولد

۱۹۵۰، شیراز.

شروع نقاشی

دوازده‌سالگی، به‌صورت خودآموخته و بدون استاد رسمی.

نخستین نمایشگاه حرفه‌ای

۱۹۶۷ در گالری سپید تهران؛ یک سال پس از مهاجرت خانواده از شیراز.

تحصیلات

دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران از ۱۹۷۰؛ کارشناسی نقاشی حدود ۱۹۷۴.

همسر

سیمین اکرمی، مجسمه‌ساز و هم‌دانشگاهی او.

فرزندان

یک دختر و یک پسر؛ وب‌سایت رسمی از تعداد آنان یاد می‌کند و صفحه وارد جزئیات خصوصی نمی‌شود.

تأثیرهای دورهٔ نخست

هیرونیموس بوش و پیتر بروگلِ بزرگ‌تر؛ آثار رمانتیک و سوررئال با رنگ‌های درخشان.

تأثیر و موضوع دورهٔ سوم

پیکاسو، اسطوره‌های جهانی، میراث تاریخی و هنری ایران و تجربه با مواد گوناگون.

هنرهای کاربردی

کار با سرامیک، فولاد، آهن فرفورژه، نمد و گبه برای نزدیک‌کردن هنر به زندگی روزمره.

نقش در این محصول

تصویرگر چاپ نشر کارنامهٔ «چنین کنند بزرگان»؛ نقش دادهٔ ساختاریافته برابر illustrator است.

سال‌شمار زندگی و آثار مهم

  1. تولد در شیراز و شکل‌گیری خاطره‌های کودکی از تخت جمشید و نقش رستم.

  2. آغاز جدی نقاشی در دوازده‌سالگی، بدون آموزش رسمی.

  3. مهاجرت خانواده به تهران و برگزاری نخستین نمایشگاه حرفه‌ای در گالری سپید.

  4. تحصیل نقاشی در دانشگاه تهران، آشنایی و ازدواج با سیمین اکرمی.

  5. دورهٔ نخست؛ سوررئالیسم رمانتیک، رؤیا و کابوس و تأثیر بوش و بروگل.

  6. دورهٔ دوم؛ بوم‌های بزرگ با واکنش تاریخی و اجتماعی به انقلاب و تحولات ایران.

  7. دورهٔ سوم؛ اسطوره، میراث ایران، پیکاسو و تجربه با نقاشی و هنرهای کاربردی.

  8. خلق تصویرهایی ویژه برای «چنین کنند بزرگان» نشر کارنامه.

زندگی‌نامه کامل بهرام دبیری

کودکی در سایهٔ تخت جمشید و نقش رستم

بهرام دبیری در ۱۹۵۰ در شیراز به دنیا آمد. وب‌سایت رسمی او تماشای نقش‌برجسته‌ها و پیکره‌های تخت جمشید و کتیبه‌های نقش رستم را از خاطره‌های ماندگار کودکی‌اش می‌داند. نشانه‌هایی مانند پیکرهٔ انسان، حیوان، اسب و موجودات اسطوره‌ای بعدها بارها در نقاشی‌هایش بازگشتند.

آغاز خودآموخته در دوازده‌سالگی

در دوازده‌سالگی، بدون استاد یا تشویق سازمان‌یافته، نقاشی را به‌صورت جدی شروع کرد. خانواده در ۱۹۶۶ از شیراز به تهران رفتند و تنها یک سال بعد، در هفده‌سالگی، نخستین نمایشگاه حرفه‌ای او در گالری سپید برگزار شد؛ فاصله‌ای کوتاه میان تجربهٔ شخصی و ورود رسمی به صحنهٔ هنر.

دانشگاه، سیمین اکرمی و خانواده‌ای هنری

در ۱۹۷۰ وارد دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد و حدود چهار سال بعد مدرک کارشناسی نقاشی گرفت. در دانشگاه با سیمین اکرمی، هنرمند مجسمه‌ساز، آشنا شد و با او ازدواج کرد. وب‌سایت رسمی دبیری از یک دختر و یک پسر برای این زوج یاد می‌کند، اما نام و زندگی خصوصی آنان موضوع این صفحه نیست.

دورهٔ نخست؛ بوش، بروگل و رؤیاهای رنگی

آثار سال‌های ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۸ زیر تأثیر هیرونیموس بوش و پیتر بروگلِ بزرگ‌تر، حال‌وهوایی رمانتیک و سوررئال داشتند. رنگ‌های درخشان، بدن انسان، خط و آمیزهٔ رؤیا و کابوس ویژگی این دوره‌اند. دبیری در این سال‌ها زبان شخصی خود را میان سنت نقاشی اروپا و حافظهٔ تصویری ایران جست‌وجو می‌کرد.

دورهٔ دوم؛ انقلاب و بوم‌های بزرگ

در سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۳، دگرگونی‌های اجتماعی ایران مقیاس و موضوع آثارش را تغییر داد. بوم‌های بزرگ با پیام‌های تاریخی و اجتماعی جای فضای شخصی‌تر دورهٔ نخست را گرفتند؛ واکنشی تصویری به انقلاب و آشفتگی پیرامون.

دورهٔ سوم؛ اسطوره، پیکاسو و هنر در زندگی روزمره

از ۱۹۸۴ به بعد، تجربه با ماده و تکنیک پررنگ‌تر شد. وب‌سایت رسمی او پیکاسو را راهنمای معنوی این دوره می‌نامد، اما جهان تصویری دبیری هم‌زمان از اسطوره‌های جهانی، تاریخ و هنر ایران و طبیعت بی‌جان تغذیه می‌کند. او با سرامیک، فولاد، آهن فرفورژه، نمد و گبه کار کرد تا هنر معاصر را از دیوار گالری به اشیای زندگی روزمره نزدیک کند.

تصویرگری «چنین کنند بزرگان»

برای چاپ تازهٔ «چنین کنند بزرگان» نشر کارنامه، دبیری تصویرهایی ویژه خلق کرد. این همکاری فقط افزودن چند تصویر تزئینی نبود: شخصیت‌های تاریخیِ پایین‌کشیده‌شده از سکوی شکوه رسمی در متن ویل کاپی، با زبان تصویری هنرمندی روبه‌رو شدند که خود سال‌ها تاریخ، اسطوره و قدرت را بازخوانی کرده است.

نقش دقیق در این محصول

در «چنین کنند بزرگان»، ویل کاپی نویسنده، نجف دریابندری مترجم و بهرام دبیری تصویرگر این چاپ است. کتاب در فهرست آثار مرتبط با هر سه نفر ظاهر می‌شود، اما نقش‌های author، translator و illustrator در Book schema مستقل باقی می‌مانند.

کتاب‌های مرتبط با بهرام دبیری

منابع و اعتبار تصاویر