بهمن کیارستمی در مراسم تشییع عباس کیارستمی، ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۶
بهمن کیارستمی در مراسم تشییع عباس کیارستمی؛ عکس حامد ملک‌پور برای خبرگزاری تسنیم؛ برش از فایل اصلی؛ مجوز CC BY 4.0. — منبع تصویر

بهمن کیارستمیBahman Kiarostami

فیلم‌ساز مستند، تدوین‌گر و مترجمDocumentary Filmmaker, Editor and Translator

بهمن کیارستمی (Bahman Kiarostami) فیلم‌ساز مستند، تدوین‌گر و مترجم ایرانی متولد ۱۹۷۸ در تهران است. او در پانزده‌سالگی نخستین فیلمش را دربارهٔ بازیگر نوجوان «مسافر» ساخت و بعدها با مستندهایی دربارهٔ آیین، موسیقی، هنر و جامعهٔ معاصر ایران مسیر مستقل خود را ادامه داد. «تباکی»، «زیارت»، «دو کمانچه»، «باغ ایرانی»، «منیر» و «اکسدوس» از آثار شاخص اویند. اکسدوس در ۲۰۱۹ جایزهٔ هیئت داوران بخش مستند بلند جشنوارهٔ نیواورلئان را گرفت. او پسر عباس کیارستمی و پروین امیرقلی و برادر کوچک‌تر احمد کیارستمی است، در چند فیلم پدرش از جمله «ده» تدوین کرده و چند کتاب را نیز به فارسی برگردانده است. «موسیقی آب گرم» گزیدهٔ دوازده‌داستانی چارلز بوکوفسکی یکی از ترجمه‌های شناخته‌شدهٔ اوست.

Bahman Kiarostami is an Iranian documentary filmmaker, editor and translator, born in Tehran in 1978. At about fifteen he made his first film, revisiting the child actor from his father’s The Traveler, and later developed an independent body of documentaries about ritual, music, art and contemporary Iranian society. His films include Tabaki, Pilgrimage, Two Bows, Persian Gardens, Monir and Exodus; Exodus received the 2019 New Orleans Film Festival jury award for documentary features. He is the younger son of filmmaker Abbas Kiarostami and art designer Parvin Amir-Gholi, and the younger brother of Ahmad Kiarostami. He edited several of his father’s films, including Ten, and has translated books into Persian. His translation of Charles Bukowski’s Hot Water Music is a twelve-story Persian selection. Reliable reviewed sources do not establish his spouse or children, so this profile does not speculate about them.

1 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.

زندگی در یک نگاه

نام فارسی و انگلیسی

بهمن کیارستمی؛ Bahman Kiarostami.

زادروز

۱۱ اوت ۱۹۷۸، تهران، ایران.

وضعیت زندگی

زنده و فعال؛ منابع نهادی فعالیت او را در تهران ثبت کرده‌اند.

پدر

عباس کیارستمی، فیلم‌ساز، عکاس، شاعر و برندهٔ نخل طلای کن.

مادر

پروین امیرقلی، طراح هنری؛ ازدواج با عباس کیارستمی در ۱۹۶۹ و جدایی در ۱۹۸۲.

خواهر و برادر

احمد کیارستمی، برادر بزرگ‌تر؛ فعال فناوری و فیلم‌سازی تجربی.

حرفه‌ها

فیلم‌ساز مستند، تدوین‌گر، فیلم‌بردار، تهیه‌کننده و مترجم.

آغاز فیلم‌سازی

«سفری به دیار مسافر» در ۱۹۹۴، در حدود پانزده‌سالگی.

همکاری شاخص

تدوین «ده» اثر عباس کیارستمی در ۲۰۰۲ و همکاری در چند پروژهٔ خانوادگی.

موضوع‌های اصلی

آیین و ایمان، موسیقی، شعر، هنر، حافظهٔ شهری، مهاجرت و زندگی روزمرهٔ ایران.

آثار شاخص

تباکی، نور، کفار، زیارت، دو کمانچه، باغ ایرانی، شبیه‌خوانی، منیر و اکسدوس.

جایزه

جایزهٔ هیئت داوران مستند بلند جشنوارهٔ فیلم نیواورلئان برای اکسدوس، ۲۰۱۹.

ترجمهٔ مرتبط

«موسیقی آب گرم»؛ گزیدهٔ ۱۲ داستان چارلز بوکوفسکی، چاپ‌شده با ماه‌ریز و سپس نشر نگر.

همسر و فرزندان

در منابع معتبر بررسی‌شده اطلاعات یکسان و قابل‌اتکایی منتشر نشده است؛ ثبت نمی‌شود.

تصویر

پرترهٔ برش‌خورده از عکس حامد ملک‌پور در مراسم تشییع عباس کیارستمی؛ خبرگزاری تسنیم؛ CC BY 4.0.

سال‌شمار زندگی و آثار مهم

  1. تولد در ۱۱ اوت در تهران، دومین پسر عباس کیارستمی و پروین امیرقلی.

  2. جدایی والدین؛ ادامهٔ زندگی دو پسر با عباس کیارستمی.

  3. ساخت نخستین فیلم، «سفری به دیار مسافر»، در حدود پانزده‌سالگی.

  4. نمایش «سفری به دیار مسافر» در برنامهٔ سینمای ایران جشنوارهٔ سینما دو رئل.

  5. ساخت «تباکی» دربارهٔ سوگواران حرفه‌ای و نمایش آن در آرشیو فیلم هاروارد.

  6. تدوین فیلم «ده» اثر عباس کیارستمی و ساخت «شوش را دیدم».

  7. ساخت «نور»؛ ادامهٔ تمرکز بر ایمان و آیین.

  8. ساخت «کفار»، «زیارت» و «دو کمانچه» با تمرکز بر دین و موسیقی.

  9. ساخت «باغ ایرانی».

  10. ساخت «شبیه‌خوانی» دربارهٔ بازاجرای آیین نمایشی.

  11. هم‌کارگردانی «گمنام» با کاوه کاظمی.

  12. ساخت «مجسمه‌های تهران» و «غار گنج»؛ نمایش آثار در برنامهٔ مستند موزهٔ هنر مدرن نیویورک.

  13. حضور در دوسالانهٔ دهم شارجه با کارنامه‌ای متمرکز بر ایمان، موسیقی، شعر و هنر.

  14. ساخت مستند «منیر» دربارهٔ منیر شاهرودی فرمانفرماییان.

  15. درگذشت عباس کیارستمی؛ حضور فعال در حفظ آرشیو و پیگیری روایت پروندهٔ درمانی پدر.

  16. ساخت «اکسدوس» دربارهٔ بازگشت مهاجران افغانستانی از ایران.

  17. دریافت جایزهٔ هیئت داوران مستند بلند جشنوارهٔ فیلم نیواورلئان برای اکسدوس.

  18. تجدیدچاپ نسخهٔ نشر نگر «موسیقی آب گرم» با ترجمهٔ او.

  19. ساخت «فریدون در آخر تابستان»؛ ادامهٔ کار مستند و آرشیوی.

زندگی‌نامه کامل بهمن کیارستمی

خانواده و کودکی در خانهٔ سینما

بهمن کیارستمی ۱۱ اوت ۱۹۷۸ در تهران به دنیا آمد. پدرش عباس کیارستمی، فیلم‌ساز و هنرمند، و مادرش پروین امیرقلی، طراح هنری، بودند. او برادر کوچک‌تر احمد کیارستمی است. خانواده در ۱۹۸۲ از هم جدا شد و عباس سرپرستی دو پسر را بر عهده گرفت. بزرگ‌شدن در خانه‌ای که فیلم، عکاسی، طراحی و شعر بخشی از زندگی روزمره بود، دسترسی زودهنگام به زبان تصویر را برای او فراهم کرد؛ اما کارنامهٔ بعدی‌اش فقط ادامهٔ نام پدر نیست.

نخستین فیلم در نوجوانی

آرشیو فیلم هاروارد نخستین فیلم او را «سفری به دیار مسافر» معرفی می‌کند؛ اثری که در ۱۹۹۴ و در حدود پانزده‌سالگی ساخته شد. فیلم به سراغ بازیگر کودک «مسافر» عباس کیارستمی می‌رود و او را حدود بیست سال بعد پیدا می‌کند. همین انتخاب، از همان آغاز علاقهٔ بهمن به زمان، حافظه، سرنوشت آدم‌های واقعی و رابطهٔ سینما با زندگی پس از پایان فیلم را نشان می‌دهد.

تدوین، همکاری با عباس و راه مستقل

کیارستمی در چند پروژهٔ عباس کیارستمی همکاری کرد و از جمله تدوین فیلم «ده» را در ۲۰۰۲ بر عهده داشت. همکاری خانوادگی آموزش عملی مهمی بود، اما او در مستندهای خودش به جای تقلید از داستان‌های پدر، سراغ مشاهدهٔ مستقیم آیین‌ها، حرفه‌ها، موسیقی و هنر رفت. قاب ساده و حضور کم‌رنگ فیلم‌ساز به آدم‌های مقابل دوربین اجازه می‌دهد خودشان تناقض‌های جامعه را آشکار کنند.

تباکی و مشاهدهٔ آیین

«تباکی» در ۲۰۰۱ دربارهٔ سوگواران حرفه‌ای ساخته شد. آرشیو فیلم هاروارد آن را هم مشاهدهٔ یک حرفهٔ غیرعادی در جامعه‌ای دینی و هم پرتره‌ای از همان جامعه توصیف می‌کند. بعدتر «نور»، «کفار»، «زیارت»، «دو کمانچه» و «شبیه‌خوانی» رابطهٔ ایمان، اجرا، موسیقی و زندگی جمعی را از زاویه‌های گوناگون دنبال کردند.

هنر، موسیقی و شهر

بنیاد هنر شارجه موضوع‌های اصلی فیلم‌های او را قدرت ایمان در فرهنگ معاصر ایران، موسیقی، شعر و هنر می‌داند. «مجسمه‌های تهران» و «غار گنج» به حافظهٔ شهری و سرنوشت آثار هنری می‌پردازند. «منیر» پرتره‌ای از منیر شاهرودی فرمانفرماییان است و «خانهٔ گلستان» نیز به زندگی و فضای کاری لیلی گلستان نزدیک می‌شود. این فیلم‌ها هنرمند مشهور را از پشت عنوان‌ها بیرون می‌آورند و رابطهٔ کار، خانه و تاریخ را نشان می‌دهند.

اکسدوس و مهاجران افغانستانی

«اکسدوس» در ۲۰۱۸ در یک مرکز اداری بازگشت مهاجران افغانستانی فیلم‌برداری شد. دوربین گفت‌وگوهای مأموران و خانواده‌هایی را ثبت می‌کند که در دورهٔ فشار اقتصادی دربارهٔ بازگشت تصمیم می‌گیرند. بهمن در این اثر کارگردان، تهیه‌کننده، نویسنده و تدوین‌گر بود. فیلم در ۲۰۱۹ جایزهٔ هیئت داوران بخش مستند بلند جشنوارهٔ نیواورلئان را دریافت کرد؛ موفقیتی مهم برای اثری که به‌جای شعار، سازوکار روزمرهٔ مهاجرت را مشاهده می‌کند.

ترجمه و موسیقی آب گرم

فعالیت او به سینما محدود نیست. مؤسسهٔ هنر ملی ویتی دِویت ثبت کرده است که چند کتاب را به فارسی ترجمه کرده. «موسیقی آب گرم» از چارلز بوکوفسکی یکی از شناخته‌شده‌ترین ترجمه‌های اوست: گزیده‌ای دوازده‌داستانی که ابتدا با نشر ماه‌ریز و بعدها با نشر نگر به بازار آمد. گزارش ایران‌وایر این ترجمه را یکی از مسیرهای ورود رسمی بوکوفسکی به بازار کتاب ایران می‌داند.

پدر، آرشیو و مسئولیت روایت

پس از درگذشت عباس کیارستمی در ۲۰۱۶، بهمن در گردآوری، تدوین و انتشار بخش‌هایی از آرشیو خانوادگی و پیگیری روایت پروندهٔ درمانی پدر حضور فعالی داشت. کتاب‌ها و پروژه‌هایی مانند «من خانه‌م» و فیلم‌های مبتنی بر نامه و سند نشان می‌دهند که برای او آرشیو فقط یادبود نیست؛ ماده‌ای برای پرسیدن این سؤال است که چه کسی گذشته را روایت می‌کند و سند چگونه به تجربهٔ جمعی تبدیل می‌شود.

زندگی خصوصی و مرز اطلاعات معتبر

منابع نهادی و مصاحبه‌های بررسی‌شده دربارهٔ همسر یا فرزندان او اطلاعات هویت‌سنجی‌شده و یکسانی منتشر نمی‌کنند. این صفحه برای کامل‌نمایی، زندگی خصوصی او را حدس نمی‌زند. تصویر اصلی صفحه پرتره‌ای مستند از مراسم تشییع عباس کیارستمی در ۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۶ است که با مجوز روشن CC BY 4.0 منتشر شده؛ استفاده از عکس‌های خبری فاقد مجوز خودداری شده است.

کتاب‌های مرتبط با بهمن کیارستمی

منابع و اعتبار تصاویر