کودکی در اوپسالا؛ تجربهٔ پیشرفت در زندگی روزمره
هنس گوستا روسلینگ در ۲۷ ژوئیهٔ ۱۹۴۸ در اوپسالا به دنیا آمد. مؤسسهٔ کارولینسکا محلهٔ لوتهاگن، آپارتمان دو اتاقه و رسیدن نخستین ماشین لباسشویی به ساختمان را از خاطرات مهم کودکی او ثبت کرده است. در مراسم یادبود رسمی نیز گفته شد پدرش در اوپسالا قهوه برشته میکرد و دربارهٔ کشاورزان فقیر و کشورهای دور برای او حرف میزد. مادرش به سل مبتلا شد و هنس مدتی نزد پدربزرگ و مادربزرگ ماند تا درمانهای تازه امکان بازگشت مادر را فراهم کرد. این تاریخ خانوادگی بعدها برای او نمونهای ملموس از این بود که پیشرفت اجتماعی چگونه وارد آشپزخانه، درمان و وقت آزاد مردم میشود.
آگنتا، پزشکی و برخورد با یک پیشداوری
آگنتا توردِمان مسیر مراقبت سلامت را انتخاب کرد و هنس نیز به پزشکی رفت. آنها در دانشگاه اوپسالا درس خواندند و در ۱۹۷۲ در برنامهای آموزشی به بنگلور هند رفتند. هنس بعدها توضیح میداد که دیدن دانش پزشکی پیشرفتهتر دانشجویان هندی، یکی از نخستین ضربهها به تصورهای کهنهاش دربارهٔ «جهان توسعهیافته» و «جهان درحالتوسعه» بود. همان سال با آگنتا ازدواج کرد. منابع همعصر سه فرزند آنها را آنا، اولا و مگنوس نام میبرند؛ اولا بعدها همکار اصلی او شد. آنا روسلینگ رونلوند، طراح گپمایندر و همنویسندهٔ کتاب، همسر اولا و عروس هنس است و نباید با دختر هنس که او نیز آنا نام داشت اشتباه شود.
موزامبیک و بیماریای که از فقر جدا نبود
هنس پس از دریافت مجوز پزشکی، آموزش تخصصی دید و همراه آگنتا از ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۱ به شمال موزامبیک رفت؛ او پزشک منطقه و آگنتا ماما بود. در ۱۹۸۱ همهگیری فلجی شدید، بهویژه میان زنان و کودکان، آغاز شد. پژوهش نشان داد بیماری با رژیم بسیار یکنواخت و فرآوری ناکافی کاساوای دارای ترکیبات سیانیدی پیوند دارد. این کار به شناخت konzo و رسالهٔ دکتری هنس در ۱۹۸۶ انجامید. نکتهٔ مهم برای روایت زندگی او این است که موضوع صرفاً یک معمای آزمایشگاهی نبود: ناامنی غذایی و فقر تعیین میکردند مردم چه چیزی و چگونه بخورند.
از دانشگاه تا آموزش عمومی
روسلینگ در ۱۹۹۰ دانشیار طب داخلی دانشگاه اوپسالا شد، در کار تأسیس شاخهٔ سوئدی پزشکان بدون مرز مشارکت داشت و از ۱۹۹۶ در مؤسسهٔ کارولینسکا به تدریس بهداشت بینالملل پرداخت؛ در ۱۹۹۹ استاد شد. او در کنار پژوهش، پیوسته دنبال راهی بود تا دانشجویان و تصمیمگیران تغییرات جمعیت، سلامت و درآمد را در طول زمان ببینند، نه اینکه کشورها را در دو جعبهٔ ثابت «فقیر» و «ثروتمند» بگذارند.
اولا، آنا و تولد گپمایندر
اولا توسعهٔ نرمافزار Trendalyzer را هدایت کرد و آنا رابط آن را طراحی کرد. هنس با همان حبابهای متحرک روی صحنه تاریخ را به حرکت درمیآورد. سه نفر در ۲۵ فوریهٔ ۲۰۰۵ بنیاد گپمایندر را در استکهلم تأسیس کردند. سخنرانی TED هنس در ۲۰۰۶، The Best Stats You’ve Ever Seen، به نمونهای مشهور از آموزش تصویری آمار تبدیل شد. گوگل Trendalyzer را در ۲۰۰۷ خرید و اولا و آنا برای توسعهٔ Motion Chart و دادههای عمومی به گوگل رفتند. این همکاری خانوادگی تقسیم نقش روشنی داشت: هنس پژوهشگر و آموزگار صحنه بود؛ اولا معماری داده و سنجش ناآگاهی را پیش میبرد؛ آنا تجربهٔ بصری و طراحی را میساخت.
«واقعنگری»؛ ده غریزه، نه خوشبینی ساده
Factfulness با عنوان کامل Factfulness: Ten Reasons We’re Wrong About the World—and Why Things Are Better Than You Think در منابع رسمی مکمیلان ثبت شده است. کتاب نمیگوید همهچیز خوب است؛ میپرسد چرا شکافسازی، منفینگری، ترس، اندازهنمایی، تعمیم و فوریت، قضاوت ما را منحرف میکنند و چگونه میتوان همزمان خطرهای واقعی و پیشرفتهای قابلاندازهگیری را دید. نسخهٔ فارسی میلکان عنوان بازار «واقعنگری» و زیرعنوان «ده دلیل که ثابت میکند اوضاع دنیا آنقدرها هم که فکر میکنیم بد نیست» را دارد و نام هنس، اولا و آنا را بهعنوان پدیدآورندگان ثبت میکند.
سرطان، واپسین پروژه و انتشار پس از مرگ
در فوریهٔ ۲۰۱۶ سرطان لوزالمعده برای هنس تشخیص داده شد. او در خاطراتش نوشته است که پس از شوک تشخیص، حمایت آگنتا و فرزندان به او کمک کرد و پروژهٔ مشترک کتاب را به بالای فهرست کارهایش برد. هنس صبح ۷ فوریهٔ ۲۰۱۷ در اوپسالا، در کنار خانواده و در ۶۸سالگی درگذشت. گپمایندر علت را سرطان لوزالمعده اعلام کرد. Factfulness در ۳ آوریل ۲۰۱۸ منتشر شد؛ تاریخچهٔ رسمی گپمایندر تصریح میکند انتشار یک سال پس از مرگ او بود. اولا و آنا یادداشتهای تفصیلی منابع کتاب را نیز نگه داشتند تا خواننده بتواند دادهها را بررسی کند.
تصویر و مجوز
پرترهٔ این صفحه فریمی از ویدئوی Why We Wrote Factfulness است که در مارس ۲۰۱۶ توسط Gapminder Foundation تولید شد. فایل Commons از تصویر گروهی استخراج و با CropTool، ۷۸٪ افقی و ۳۹٪ عمودی برش خورده است. مجوز ثبتشدهٔ خود فایل CC BY 3.0 است؛ آلفبا همان برش را بدون دستکاری محتوایی بیشتر و فقط با اندازهٔ واکنشگرا نمایش میدهد.
