تولد و تحصیلات
منابع کتابشناختی سال تولد ویدا اسلامیه را ۱۳۴۶ ثبت میکنند. گفتوگوی قدیمی روزنامهٔ شرق که در آرشیوهای هری پاتر بازنشر شده، او را دانشآموختهٔ مترجمی زبان در دانشگاه آزاد اسلامی معرفی میکند و میگوید پس از پایان دانشگاه کار ترجمه را آغاز کرد. روز و ماه تولد، شهر محل تولد و نام والدین در منابع معتبر منتخب ثبت نشدهاند.
نخستین ترجمه و ورود حرفهای
اسلامیه گفته است نخستین اثری که ترجمه کرد رمانی از آگاتا کریستی بود؛ عنوان اصلی آن Death in the Clouds است اما نسخهٔ فارسی با نام «قتل در آسمان» منتشر شد. این آغاز نشان میدهد فعالیت حرفهای او پیش از شهرت هری پاتر شروع شده بود، هرچند مجموعهٔ رولینگ دامنهٔ مخاطبانش را بهطور چشمگیری گسترش داد.
آغاز مسیر هری پاتر
منابع بازار و مقالهٔ مقایسهٔ ترجمهها در طاقچه ثبت میکنند که اسلامیه ترجمهٔ مجموعه را از جلد سوم، «هری پاتر و زندانی آزکابان»، آغاز کرد. او پیشتر در ویرایش جلد نخست نقش داشت. از آن پس نامش روی جلدهای بعدی تندیس تکرار شد و برای نسل بزرگی از خوانندگان فارسی، صدای آشنای این جهان داستانی شد.
چاپهای پیاپی و رقابت ترجمهها
در سالهایی که جلدهای تازهٔ هری پاتر منتشر میشدند، بازار ایران چند ترجمهٔ همزمان داشت. برخی چاپهای اسلامیه در فاصلهای کوتاه چند بار تجدید شدند. مصاحبهها نشان میدهند شهرت مجموعه هم فرصت بود و هم فشار: خوانندگان واژهها، نامگذاریها و حذف یا تغییرهای احتمالی را با حساسیت مقایسه میکردند و مترجم ناچار بود دربارهٔ انتخابهایش توضیح دهد.
شاهزاده دورگه و انتخاب عنوان
«هری پاتر و شاهزاده دورگه» از ترجمههای مهم اسلامیه برای کتابسرای تندیس است. جلد نخست نسخهٔ دوجلدی حاضر با شابک 9789648944006، ۴۳۰ صفحه و نام او بهعنوان مترجم ثبت شده است. آرشیوهای هواداریِ آن دوره همچنین متن توضیح مترجم دربارهٔ انتخاب معادل فارسی عنوان را نگه داشتهاند؛ نمونهای جالب از گفتوگوی مستقیم میان مترجم و جامعهٔ خوانندگان.
رابطه با رولینگ و مسئلهٔ مجوز
مقالهٔ طاقچه توضیح میدهد که اسلامیه برای حل بعضی ابهامهای واژگانی از راه ناشر با جی. کی. رولینگ ارتباط گرفت و برای انتشار ترجمههای خود اجازه دریافت کرد. این موضوع با داشتن حق انحصاری در بازاری که ترجمههای متعدد دارد یکسان نیست. تعبیر رایج «مترجم رسمی» باید با همین توضیح حقوقی و تاریخی خوانده شود.
آثار دیگر و نگاه او به ترجمه
کارنامهٔ ثبتشدهٔ اسلامیه افزون بر هری پاتر، عنوانهایی مانند «خلأ موقت»، «موج پنجم»، «رد پای شیطان»، «فروپاشی» و آثار وابسته به جهان جادوگری را در بر میگیرد. او در گفتوگوها ترجمه را کاری عاشقانه توصیف کرده و گفته است موفقیت هری پاتر زندگی حرفهایاش را به پیش و پس از این مجموعه تقسیم کرده است.
زندگی شخصی، وضعیت کنونی و تصویر
برخی بازنشرهای مطبوعاتی به داشتن یک دختر اشاره میکنند، اما منابع مستقل منتخب نام همسر، فرزند، والدین یا جزئیات زندگی خصوصی او را بهصورت یکدست و قابلراستیآزمایی ثبت نمیکنند؛ این صفحه از بازنشر آن جزئیات خودداری میکند. منبعی دربارهٔ درگذشت او وجود ندارد و او زنده شناخته میشود. چند عکس مطبوعاتی آنلاین دیده میشود، اما پرترهای با هویت و مجوز بازنشر آزاد پیدا نشد؛ بنابراین تصویر عمداً خالی است.