ویدا اسلامیهVida Eslamieh

مترجمTranslatorمترجم ادبیات کودک و نوجوانChildren’s Literature Translator

عکس معتبر با منبع روشن و مجوز مناسب بازنشر پیدا نشد؛ برای جلوگیری از انتساب اشتباه، تصویر حدسی نمایش داده نمی‌شود.

ویدا اسلامیه (Vida Eslamieh؛ صورت لاتینِ فهرستی) مترجم ایرانی متولد ۱۳۴۶ است که نامش بیش از هر اثر دیگری با ترجمهٔ فارسی مجموعهٔ «هری پاتر» پیوند خورده است. او در رشتهٔ مترجمی زبان انگلیسی در دانشگاه آزاد اسلامی تحصیل کرد و پس از دانشگاه ترجمه را آغاز کرد؛ نخستین ترجمهٔ ثبت‌شده‌اش رمانی از آگاتا کریستی بود که با عنوان «قتل در آسمان» منتشر شد. اسلامیه کار خود با هری پاتر را با ویرایش جلد نخست و ترجمهٔ «زندانی آزکابان» جدی‌تر کرد و سپس جلدهای بعدی، از جمله «هری پاتر و شاهزاده دورگه»، را برای کتابسرای تندیس ترجمه کرد. استقبال نوجوانان، چاپ‌های پیاپی و تعدد ترجمه‌های رقیب باعث شد انتخاب واژه‌ها و نام‌ها در کار او موضوع گفت‌وگوی عمومی شود. در گفت‌وگوهایش ترجمه را کاری از سر علاقه دانسته و گفته است شهرت هری پاتر او را در دقت و پاسخ‌گویی به خوانندگان سخت‌گیرتر کرده است. کارنامهٔ او به هری پاتر محدود نیست و آثاری از آگاتا کریستی، جی. کی. رولینگ و نویسندگان ادبیات نوجوان و بزرگسال را در بر می‌گیرد. تاریخ دقیق تولد، نام والدین و جزئیات خانواده در منابع معتبر منتخب روشن نیست و این صفحه آن‌ها را حدس نمی‌زند.

Vida Eslamieh is an Iranian literary translator, born in the Persian year 1346, whose name is closely associated with the Persian Harry Potter editions published by Tandis. Public interviews and book records say that she studied English translation at Islamic Azad University and began translating after graduation. Her earliest recorded book translation was an Agatha Christie novel published in Persian as Murder in the Sky. She edited the first Harry Potter volume and began translating the series itself with Harry Potter and the Prisoner of Azkaban, continuing with later volumes including Harry Potter and the Half-Blood Prince. Repeated printings, competing Persian translations and a highly engaged readership made terminology and naming decisions unusually visible parts of her work. In interviews, Eslamieh has described translation as work she does from genuine affection rather than obligation, and said the attention surrounding Harry Potter made her more exacting. Her catalogue also includes other fiction for younger and adult readers. The selected sources do not establish a precise birth date, parents’ names or dependable family details, and no identity-safe portrait with a clear reuse licence was found.

1 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.

زندگی در یک نگاه

سال تولد

۱۳۴۶؛ روز، ماه و محل تولد در منابع معتبر منتخب تأیید نشد.

تحصیلات

مترجمی زبان انگلیسی در دانشگاه آزاد اسلامی، بر پایهٔ گفت‌وگوی مطبوعاتی بازنشرشده.

حرفه

مترجم ادبیات داستانی، کودک و نوجوان و ویراستار.

نخستین ترجمهٔ ثبت‌شده

رمانی از آگاتا کریستی با عنوان فارسی «قتل در آسمان».

آغاز ترجمهٔ هری پاتر

از جلد سوم، «هری پاتر و زندانی آزکابان»؛ پیش‌تر در ویرایش جلد نخست نقش داشت.

ناشر اصلی مجموعه

کتابسرای تندیس.

پیوند با این نسخهٔ الفبا

مترجم «هری پاتر و شاهزاده دورگه»، جلد اول، شابک 9789648944006.

شیوهٔ حرفه‌ای

ترجمه را کاری از سر علاقه توصیف کرده و توجه خوانندگان را عامل افزایش دقت دانسته است.

ارتباط با نویسنده

برای برخی ابهام‌های ترجمه از راه ناشر با جی. کی. رولینگ مکاتبه شده است.

آثار دیگر

خلأ موقت، موج پنجم، رد پای شیطان، فروپاشی و چند عنوان از جهان جادوگری.

نام لاتین

Vida Eslamieh صورت رایج فهرستی است؛ املای رسمی مستقل پیدا نشد.

خانواده

نام والدین، همسر و جزئیات فرزندان در منابع مستقل منتخب تأیید نشدند.

وضعیت

زنده شناخته می‌شود؛ منبعی برای درگذشت وجود ندارد.

تصویر

پرترهٔ هویت‌سنجی‌شده با مجوز بازنشر روشن پیدا نشد.

سال‌شمار زندگی و آثار مهم

  1. سال تولد ثبت‌شده در منابع کتاب‌شناختی.

  2. آغاز ترجمه پس از تحصیل مترجمی زبان انگلیسی.

  3. ترجمهٔ رمانی از آگاتا کریستی که با نام «قتل در آسمان» منتشر شد.

  4. نقش در ویرایش جلد نخست هری پاتر برای بازار فارسی.

  5. شروع ترجمهٔ مجموعه با «هری پاتر و زندانی آزکابان».

  6. انتشار فارسی «هری پاتر و شاهزاده دورگه» و رسیدن چاپ‌های اولیه به نوبت‌های متعدد.

  7. ترجمه و انتشار «هری پاتر و یادگاران مرگ» در دو جلد و گفت‌وگوهای گسترده با مخاطبان.

  8. ادامهٔ ترجمهٔ آثار تازهٔ جهان جادوگری از جمله «فرزند نفرین‌شده» و «جانوران شگفت‌انگیز».

  9. بازنگری عمومی ترجمه‌های هری پاتر در مقالهٔ مقایسه‌ای طاقچه و ثبت جایگاه تاریخی کار او.

زندگی‌نامه کامل ویدا اسلامیه

تولد و تحصیلات

منابع کتاب‌شناختی سال تولد ویدا اسلامیه را ۱۳۴۶ ثبت می‌کنند. گفت‌وگوی قدیمی روزنامهٔ شرق که در آرشیوهای هری پاتر بازنشر شده، او را دانش‌آموختهٔ مترجمی زبان در دانشگاه آزاد اسلامی معرفی می‌کند و می‌گوید پس از پایان دانشگاه کار ترجمه را آغاز کرد. روز و ماه تولد، شهر محل تولد و نام والدین در منابع معتبر منتخب ثبت نشده‌اند.

نخستین ترجمه و ورود حرفه‌ای

اسلامیه گفته است نخستین اثری که ترجمه کرد رمانی از آگاتا کریستی بود؛ عنوان اصلی آن Death in the Clouds است اما نسخهٔ فارسی با نام «قتل در آسمان» منتشر شد. این آغاز نشان می‌دهد فعالیت حرفه‌ای او پیش از شهرت هری پاتر شروع شده بود، هرچند مجموعهٔ رولینگ دامنهٔ مخاطبانش را به‌طور چشمگیری گسترش داد.

آغاز مسیر هری پاتر

منابع بازار و مقالهٔ مقایسهٔ ترجمه‌ها در طاقچه ثبت می‌کنند که اسلامیه ترجمهٔ مجموعه را از جلد سوم، «هری پاتر و زندانی آزکابان»، آغاز کرد. او پیش‌تر در ویرایش جلد نخست نقش داشت. از آن پس نامش روی جلدهای بعدی تندیس تکرار شد و برای نسل بزرگی از خوانندگان فارسی، صدای آشنای این جهان داستانی شد.

چاپ‌های پیاپی و رقابت ترجمه‌ها

در سال‌هایی که جلدهای تازهٔ هری پاتر منتشر می‌شدند، بازار ایران چند ترجمهٔ هم‌زمان داشت. برخی چاپ‌های اسلامیه در فاصله‌ای کوتاه چند بار تجدید شدند. مصاحبه‌ها نشان می‌دهند شهرت مجموعه هم فرصت بود و هم فشار: خوانندگان واژه‌ها، نام‌گذاری‌ها و حذف یا تغییرهای احتمالی را با حساسیت مقایسه می‌کردند و مترجم ناچار بود دربارهٔ انتخاب‌هایش توضیح دهد.

شاهزاده دورگه و انتخاب عنوان

«هری پاتر و شاهزاده دورگه» از ترجمه‌های مهم اسلامیه برای کتابسرای تندیس است. جلد نخست نسخهٔ دوجلدی حاضر با شابک 9789648944006، ۴۳۰ صفحه و نام او به‌عنوان مترجم ثبت شده است. آرشیوهای هواداریِ آن دوره همچنین متن توضیح مترجم دربارهٔ انتخاب معادل فارسی عنوان را نگه داشته‌اند؛ نمونه‌ای جالب از گفت‌وگوی مستقیم میان مترجم و جامعهٔ خوانندگان.

رابطه با رولینگ و مسئلهٔ مجوز

مقالهٔ طاقچه توضیح می‌دهد که اسلامیه برای حل بعضی ابهام‌های واژگانی از راه ناشر با جی. کی. رولینگ ارتباط گرفت و برای انتشار ترجمه‌های خود اجازه دریافت کرد. این موضوع با داشتن حق انحصاری در بازاری که ترجمه‌های متعدد دارد یکسان نیست. تعبیر رایج «مترجم رسمی» باید با همین توضیح حقوقی و تاریخی خوانده شود.

آثار دیگر و نگاه او به ترجمه

کارنامهٔ ثبت‌شدهٔ اسلامیه افزون بر هری پاتر، عنوان‌هایی مانند «خلأ موقت»، «موج پنجم»، «رد پای شیطان»، «فروپاشی» و آثار وابسته به جهان جادوگری را در بر می‌گیرد. او در گفت‌وگوها ترجمه را کاری عاشقانه توصیف کرده و گفته است موفقیت هری پاتر زندگی حرفه‌ای‌اش را به پیش و پس از این مجموعه تقسیم کرده است.

زندگی شخصی، وضعیت کنونی و تصویر

برخی بازنشرهای مطبوعاتی به داشتن یک دختر اشاره می‌کنند، اما منابع مستقل منتخب نام همسر، فرزند، والدین یا جزئیات زندگی خصوصی او را به‌صورت یکدست و قابل‌راستی‌آزمایی ثبت نمی‌کنند؛ این صفحه از بازنشر آن جزئیات خودداری می‌کند. منبعی دربارهٔ درگذشت او وجود ندارد و او زنده شناخته می‌شود. چند عکس مطبوعاتی آنلاین دیده می‌شود، اما پرتره‌ای با هویت و مجوز بازنشر آزاد پیدا نشد؛ بنابراین تصویر عمداً خالی است.

کتاب‌های مرتبط با ویدا اسلامیه

منابع و اعتبار تصاویر