زندگینامه
روئیث ثافون در بارسلون به دنیا آمد. پدربزرگ و مادربزرگش در یک کارخانه کار میکردند و پدرش فروشندهٔ بیمه بود. او زندگی کاری خود را در حوزهٔ تبلیغات آغاز کرد. در دههٔ ۱۹۹۰ به لسآنجلس نقل مکان کرد و مدتی کوتاه به نویسندگی فیلمنامه پرداخت. او به زبان انگلیسی تسلط کامل داشت.
روئیث ثافون در تاریخ ۱۹ ژوئن ۲۰۲۰ در لسآنجلس بر اثر سرطان روده بزرگ درگذشت.
حرفهٔ ادبی
اولین رمان روئیث ثافون با نام شاهزادهٔ مه در سال ۱۹۹۳ منتشر شد (نسخهٔ انگلیسی آن در سال ۲۰۱۰ به چاپ رسید) و جایزهٔ ادبی اِدهبه برای داستاننویسی نوجوانان را به دست آورد. او همچنین سه رمان نوجوان دیگر به نامهای قصر نیمهشب (۱۹۹۴)، چراغهای سپتامبر (۱۹۹۵) و مارینا (۱۹۹۹) نوشت.
در سال ۲۰۰۱ نخستین رمان بزرگسال خود، سایهٔ باد (ترجمهٔ انگلیسی توسط لوسیا گریوز در سال ۲۰۰۴)، را منتشر کرد. این اثر یک معمای گوتیک است که پیرامون تلاش دنیل سمپر برای یافتن مردی میچرخد که مسئول نابودی تمام کتابهای نویسندهای به نام خولیان کاراکس است. این رمان میلیونها نسخه در سراسر جهان فروش داشت و تنها در بریتانیا بیش از یک میلیون نسخه از آن به فروش رسید. سایهٔ باد تحسین گستردهٔ منتقدان در سراسر جهان را برانگیخت.
رمان بعدی ثافون با نام بازی فرشته در آوریل ۲۰۰۸ منتشر شد. نسخهٔ انگلیسی آن با نام بازی فرشته توسط لوسیا گریوز ترجمه شد. این رمان، که پیشدرآمدی بر سایهٔ باد محسوب میشود، نیز در بارسلونا روایت میگردد، اما این بار در دهههای ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰. داستان زندگی و روایت دیوید مارتین، نویسندهای جوان است که توسط فردی مرموز برای نگارش یک کتاب خاص مورد خطاب قرار میگیرد. ثافون قصد داشت این رمان را بخشی از یک مجموعهٔ چهارجلدی بداند که شامل سایهٔ باد نیز میشود.
کتاب بعدی این چرخه، زندانی آسمان، در سال ۲۰۱۱ منتشر شد. این کتاب بار دیگر به شخصیت دنیل سمپر در سایهٔ باد بازمیگردد و سفر او به دههٔ ۱۹۴۰ را روایت میکند تا رازی مدفون را آشکار سازد. نسخهٔ انگلیسی این رمان در ژوئیهٔ ۲۰۱۲ با نام زندانی آسمان منتشر شد.
چهارمین و آخرین کتاب در مجموعهٔ «گورستان کتابهای فراموششده» با نام هزارتوی ارواح است. این رمان نخستین بار در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۶ توسط انتشارات پلانتا در اسپانیا و آمریکای لاتین منتشر شد. انتشارات هارپرکالینز نسخهٔ انگلیسی آن، ترجمهشده توسط لوسیا گریوز، را در ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۸ منتشر کرد.
آثار روئیث ثافون در بیش از ۴۵ کشور منتشر و به بیش از ۵۰ زبان ترجمه شدهاند.
تأثیرات
تأثیرات آثار روئیث ثافون شامل کلاسیکهای قرن نوزدهم، ادبیات جنایی، نویسندگان نوآر و نویسندگان معاصر بوده است.
علاوه بر کتابها، تأثیر بزرگ دیگری از سمت فیلمها و فیلمنامهنویسی بر او وارد شد. او در مصاحبهها گفته بود که راحتتر میتواند صحنهها را در کتابهایش به شکل سینمایی تجسم کند؛ چیزی که خود را در جهانهای پرشکوه و شخصیتهای کنجکاو او نشان میدهد.
ادبیات نوجوان
El príncipe de la niebla (۱۹۹۳) – شاهزاده مه (۲۰۱۰ ترجمه انگلیسی)
El palacio de la medianoche (۱۹۹۴) – کاخ نیمهشب (۲۰۱۱ ترجمه انگلیسی)
Las luces de septiembre (۱۹۹۵) – نورهای سپتامبر (۲۰۱۳ ترجمه انگلیسی)
Marina (۱۹۹۹) – مارینا (۲۰۱۳ ترجمه انگلیسی)
رمانها
مجموعه گورستان کتابهای فراموششده
La sombra del viento (۲۰۰۱) – سایه باد
El juego del ángel (۲۰۰۸) – بازی فرشته
El prisionero del cielo (۲۰۱۱) – زندانی آسمان
El laberinto de los espíritus (۲۰۱۶) – هزارتوی ارواح
La ciudad de vapor (۲۰۲۱) – شهر مه؛ مجموعهای از داستانها، برخی مرتبط با رمانها
داستان کوتاه
«Rosa de fuego» (۲۰۱۲) – «گل سرخ آتش»
«Two-Minute Apocalypse» (۲۰۱۵) – «آخرالزمان دو دقیقهای»
جوایز و افتخارات
جایزه Edebé ادبیات نوجوان و کودک (۱۹۹۳) برای شاهزاده مه
فینالیست جایزه رمان Fernando Lara (۲۰۰۰) برای سایهٔ باد
فینالیست British Book Awards برای نویسنده سال (۲۰۰۶)
جایزه Best Foreign Book Prize فرانسه (۲۰۰۴)
جایزه Prix de Associations des Libraires du Québec
جایزه ادبی Casino da Póvoa، پرتغال
نشان ادبی آکادمی نروژی ادبیات و آزادی بیان، نروژ
جایزه Barry Award برای بهترین رمان، ایالات متحده
جایزه Original Voices Award، ایالات متحده
انتخابشده بهعنوان «کتابی برای به یاد ماندن» از سوی کتابخانه عمومی نیویورک (۲۰۰۴)
جایزه بنیاد José Manuel Lara Hernández (۲۰۰۴) برای پرفروشترین کتاب
جایزه Booksense Prize (۲۰۰۵)، ایالات متحده
جایزه Euskadi de Plata (۲۰۰۸) برای بازی فرشته
جایزه Nielsen Award، بریتانیا
فینالیست جایزه Llibreter Award
جایزه Ottakar’s Award، بریتانیا
جایزه بنیاد José Manuel Lara برای پرفروشترین کتاب
جایزه خوانندگان لا ونگوردیا
جایزه Protagonistas Award، اسپانیا