گردآورنده: علی اصغر سید غزاب
مترجم: مصطفی حسینی
انتشارات: هرمس
موضوع: گزیده اشعار و مقالات
قطع :رقعی
تعداد صفحه : 315
سال انتشار شمسی : 1400
سال انتشار میلادی : 2021
نوع جلد : شومیز

بی‌گُمان، عمر خیام پرآوازه‌ترین شاعر ایرانی در آن سوی مرزهاست. این آوازه، از سویی، مرهون مضامین ابدی رباعیات اندک‌شمار اوست که به زبانی سخته و پخته و در قالبی موجز و آهنگین سروده شده‌اند و از دیگر سو، به‌دلیلِ ترجمهٔ استادانه و افسونکارانهٔ ادوارد فیتزجرالد (۱۸۸۳-۱۸۰۹)، شاعر ـ مترجم انگلیسی، است. این حقیقت که شعر خیام از رهگذر ترجمهٔ منظوم فیتزجرالد، اندک‌اندک، جهان غرب را درنوردید بر هیچ‌کس پوشیده نیست. شاید یکی از علل شهرت جهانگیر و حُسن قبول شعر خیام این است که شعر او ترجمانِ سرگشتگی‌ها و درماندگی‌های انسانِ غربی بود. گویی خیام از زبانِ او سخن می‌راند.

کتاب ارزشمند فیلسوف تودار و رباعیات بودار که زیر نظر دکتر علی‌اصغر سیدغراب، استاد برجستهٔ ادبیات فارسی دانشگاه لیدنِ هلند، گردآوری شده حاوی مقالاتی پُربار دربارهٔ حسنِ قبول رباعیات عمر خیام در کشورهای مختلف جهان است. مقالات این دفترِ گرانسنگ جملگی نکته‌آموزند و بدیع، و خواننده در نتیجهٔ مطالعهٔ آن‌ها به انبوهی اطّلاعات مفید دربارهٔ شعر خیام در دیگر کشورها دست می‌یازد. مقالات کتاب هرچند مستقل‌اند، امّا رشته‌ای نامریی، اندیشهٔ خیامی، آن‌ها را به هم پیوند می‌دهد. افزون بر این‌ها، کتاب در حکمِ رمانی جذّاب و گیراست که خواننده را همراه شعر خیام، تفرّج‌کنان، به سفری شورانگیز در چهارگوشهٔ جهان می‌برد و طُرفه آنکه شخصیت اصلی آن کسی نیست جُز «پیر سپیدموی دیرینه‌روزِ نشابور».