کمتر کسی است که از بزرگی و عظمت کلام مولانا جلال الدین بلخی آگاه نباشد. کافیست یک بار شمشیر اشعار مولانا جان زیبایی پرست انسان را لمس کند و دیگر این زخم شیرین آگاهی و عرفان چنان در وجود ریشه می دواند که ذهن را یارای بازیافتن از آن نیست.

غزل های دیوان شمس از نظر قالب و وزن دارای سبک خاصی هستند که در دنیای ادبیات ایران و حتی ملل بی نظیر و تنها متعلق به شخص مولاناست. گستردگی و تنوع وزنی ابیات این دیوان نشان دهنده ی توانایی بی بدیل او در سرودن شعر و غزل است و بسیاری از محققان مولوی پژوه دلیل این تنوع و قالب خاص شعری را بداهه بودن و سروده شدن در مجالس سماع دانسته اند. این است که شور و طرب این مجلس ها در روح عرفانی غزل آمیخته شده و طبیعی ترین شکلی را که یک شعر می تواند داشته باشد به خود گرفته است. کمتر شاعری پیدا می شود که این حجم محتوای عمیق و عرفانی را بدون آمیختن به تصنع ادبی به جهان عرضه کند و در طول قرن های متمادی قابلیت ارتباط برقرار کردن با ذهن و جان انسان ها را حفظ کند.

اما آنچه کلیات شمس را از باقی آثار مولانا متمایز می کند سوز و گداز درونی اوست که همچون جریانی آذرین و ناآرام درون او قلیان می کند و در نهایت در قالب شعر راه خود را به بیرون پیدا می کند. این جوش و خروش درونی در زبان شناسی ابیات هم مشاهده می شود و گاهی مولانا در یک غزل از واژگان متنوع فارسی و ترکی و عربی استفاده می کند و گویی برای رام کردن اسب چموش کلام از افسار و دستگاه چند زبان بهره می برد.

“The Complete Works of Shams Tabrizi,” often referred to as “Kulliyat-e Shams-e Tabrizi,” is a comprehensive collection of lyrical poetry that celebrates the profound spiritual dialogue between Shams Tabrizi and Rumi, one of the greatest mystical poets of all time. This collection encapsulates the essence of divine love and mystical union, featuring a wide array of poems that delve deeply into themes of spiritual transcendence, love, and the soul’s journey towards enlightenment. The works are not only a tribute to Shams as Rumi’s beloved mentor but also serve as an illuminating reflection on the depths of Sufi philosophy and the human quest for understanding and connection with the divine. This collection is crucial for anyone interested in Persian literature, Sufism, or the poetic expression of profound spiritual experiences.