روزگار دوزخی آقای ایاز – رضا براهنی

«روزگار دوزخی آقای ایاز» رمان تاریخی و تجربه‌گرای رضا براهنی (Reza Baraheni) است. براهنی با استفاده از چهره‌های محمود غزنوی و ایاز، روایتی خطی از دربار نمی‌سازد؛ صداها، خاطره‌ها و دوره‌های گوناگون تاریخ را روی هم می‌نشاند تا چرخهٔ قدرت، اطاعت، خشونت و حذف‌شدگان روایت‌های رسمی را بررسی کند. کاتب، امیر و ایاز در متنی چندلایه سخن می‌گویند و تاریخ از نگاه فرودستان و قربانیان دوباره نوشته می‌شود.

نگارش کتاب در تیر ۱۳۴۹ به پایان رسید و متن پس از انتشار با توقیف و سانسور روبه‌رو شد. ساختار جسورانه، زبان فشرده و پیوند دادن تاریخ غزنوی با تاریخ بلندتر استبداد، این اثر را به یکی از رمان‌های مهم و بحث‌برانگیز براهنی تبدیل کرده است. کتاب شامل صحنه‌ها و مضامین سنگین خشونت، شکنجه و آزار است.

مشخصات کتاب روزگار دوزخی آقای ایاز

The Infernal Days of Mr. Ayaz is an experimental historical novel by Reza Baraheni. Using the figures of Mahmud of Ghazni and Ayaz, Baraheni avoids a conventional court chronicle. He layers voices, memories, and different historical periods to examine cycles of power, submission, violence, and the people erased from official history. The scribe, the ruler, and Ayaz speak within a polyphonic text that rewrites history from the perspective of its subjects and victims.

Completed in 1970, the novel was suppressed and censored after publication. Its audacious structure, compressed language, and connection of the Ghaznavid past to a longer history of despotism have made it one of Baraheni’s most significant and controversial novels. Content note: the book includes disturbing depictions and themes of violence, torture, and abuse.