جهانگیر هدایتJahangir Hedayat

گردآورندهCompilerنویسندهWriterپژوهشگر میراث صادق هدایتHedayat Scholar

جهانگیر هدایت (Jahangir Hedayat) نویسنده، گردآورنده و پژوهشگر ایرانی و فرزند عیسی هدایت، برادر بزرگ‌تر صادق هدایت، است. بخش مهمی از کارنامهٔ او به پیدا کردن، تدوین، معرفی و پیگیری انتشار اسناد و آثار صادق هدایت اختصاص دارد. او «فرهنگ عامیانه مردم ایران» را از میان نوشته‌های فرهنگ عامهٔ هدایت گرد آورد؛ مجموعه‌ای که «نیرنگستان»، «اوسانه»، ترانه‌ها، پژوهش‌ها و مواد چاپ‌نشده را کنار هم می‌گذارد. کتاب‌هایی چون «سی‌وشش روز با صادق هدایت» و «در پس‌کوچه‌های پاریس با برادرم صادق هدایت» نیز از یادداشت‌ها و اسناد پدرش عیسی هدایت بهره می‌برند. جهانگیر هدایت در پایه‌گذاری و ادارهٔ جایزهٔ ادبی صادق هدایت و دفاع از اصالت متن آثار عمویش نیز نقش داشته است. منابع عمومی درباره تاریخ دقیق تولد، همسر و فرزندان او هم‌خوان و به اندازهٔ کافی معتبر نیستند؛ بنابراین این صفحه آن جزئیات را حدس نمی‌زند. آخرین حضور مستقیمِ معتبر بررسی‌شده، گفت‌وگوی رادیو فردا در ژوئن ۲۰۲۴ درباره سانسور و تحریف «بوف کور» است.

Jahangir Hedayat is an Iranian writer, compiler and literary researcher, and the son of Isa Hedayat, Sadegh Hedayat’s elder brother. Much of his work has involved locating, editing, publishing and defending the integrity of Sadegh Hedayat’s surviving papers and writings. He compiled Farhang-e Amiyane-ye Mardom-e Iran, bringing Neyrangestan, Owsaneh, songs, research and unpublished material into one Cheshmeh volume. His other documentary books draw on Isa Hedayat’s diaries, memories, letters and postcards, including Thirty-Six Days with Sadegh Hedayat and In the Back Alleys of Paris with My Brother Sadegh Hedayat. He has also been associated with the Sadegh Hedayat literary prize and has publicly challenged censorship and textual alteration. Reliable public sources do not agree on his exact birth details and do not securely establish his spouse or children, so this profile does not invent them. The latest directly verified public activity reviewed here is his June 2024 Radio Farda interview about censorship of The Blind Owl.

1 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.

زندگی در یک نگاه

نام فارسی و انگلیسی

جهانگیر هدایت؛ Jahangir Hedayat.

نسبت خانوادگی

فرزند عیسی هدایت و برادرزادهٔ صادق هدایت.

حرفه

نویسنده، گردآورنده، پژوهشگر و نگهدارندهٔ میراث ادبی صادق هدایت.

نقش در این کتاب

گردآورندهٔ «فرهنگ عامیانه مردم ایران»؛ صادق هدایت نویسنده و پژوهشگر متن‌هاست.

اثر مستند

«سی‌وشش روز با صادق هدایت» بر پایه یادداشت‌های روزانه عیسی هدایت.

اثر خانوادگی

«در پس‌کوچه‌های پاریس با برادرم صادق هدایت» بر پایه خاطرات و اسناد عیسی هدایت.

فعالیت ادبی

مرتبط با بنیاد و جایزهٔ ادبی صادق هدایت و نویسندهٔ داستان و مقاله.

دفاع از متن

منتقد سانسور و تحریف آثار صادق هدایت، از جمله نسخه‌های ناقص «بوف کور».

آخرین فعالیت مستقیم بررسی‌شده

گفت‌وگوی رادیو فردا در ژوئن ۲۰۲۴ درباره سانسور آثار صادق هدایت.

زادروز

منابع عمومی تاریخ‌های ناسازگار ارائه می‌کنند؛ تاریخ دقیق بدون سند مرجع درج نمی‌شود.

همسر و فرزندان

در منابع معتبر منتخب به‌طور هم‌خوان و قابل‌اتکا تثبیت نشده‌اند.

تصویر

پرترهٔ خبری موجود است، اما مجوز بازنشر آزاد آن روشن نیست؛ تصویر بدون اجازه کپی نمی‌شود.

سال‌شمار زندگی و آثار مهم

  1. رشد در خاندان هدایت و دسترسی بعدی به اسناد عیسی و صادق هدایت؛ تاریخ دقیق تولد در منابع منتخب تثبیت نشده است.

  2. انتشار چاپ نخست ثبت‌شدهٔ «فرهنگ عامیانه مردم ایران» با گردآوری جهانگیر هدایت.

  3. انتشار «سی‌وشش روز با صادق هدایت» و شکل‌گیری دوره‌های نخست جایزهٔ ادبی صادق هدایت.

  4. گفت‌وگو با رادیو فردا درباره بلاتکلیفی مجوز انتشار آثار آمادهٔ صادق هدایت.

  5. برگزاری دوره‌ای از جایزهٔ ادبی صادق هدایت در خانهٔ او، در شرایط محدودیت مکان عمومی.

  6. انتشار خاطرات عیسی هدایت از سال‌های پاریس با گردآوری و توضیحات جهانگیر هدایت.

  7. یافتن و تدوین اسناد، نامه‌ها، کارت‌پستال‌ها و نوشته‌های پراکنده و انتشار مقاله‌ها و کتاب‌های پژوهشی و داستانی.

  8. گفت‌وگوی مستقیم با رادیو فردا درباره تغییر و سانسور «بوف کور» و مسئولیت ناشر در برابر متن اصیل.

  9. بازبینی منابع برای این صفحه؛ خبر معتبر درگذشت یا پرترهٔ آزاد و دقیق پیدا نشد و ادعای فراتر از شواهد ساخته نشد.

زندگی‌نامه کامل جهانگیر هدایت

خانواده و نسبت با صادق هدایت

جهانگیر هدایت فرزند عیسی هدایت است؛ عیسی برادر بزرگ‌تر صادق هدایت و از نظامیان تحصیل‌کرده در فرانسه بود و بعدها ریاست دانشگاه جنگ را برعهده داشت. این نسبت خانوادگی به جهانگیر دسترسی به بخشی از یادداشت‌ها، نامه‌ها، کارت‌پستال‌ها و خاطرات خانوادگی داد، اما اهمیت کار او فقط در خویشاوندی خلاصه نمی‌شود: او این مواد پراکنده را به کتاب، مقاله و سند قابل مراجعه تبدیل کرده است. منابع عمومی منتخب درباره تاریخ دقیق تولد، نام مادر، همسر و فرزندان او اطلاعات هم‌خوان و مرجع ارائه نمی‌کنند؛ بنابراین این صفحه از تکرار جزئیات وبلاگی خودداری می‌کند.

گردآوری فرهنگ عامیانه مردم ایران

در «فرهنگ عامیانه مردم ایران»، جهانگیر هدایت نویسندهٔ متن‌های صادق هدایت نیست؛ نقش دقیق او گردآوری و تدوین است. او «نیرنگستان»، «اوسانه»، ترانه‌های عامیانه، متل‌ها، نوشته‌های تحقیقی و بخشی از مواد چاپ‌نشده را در یک مجلد قرار داد. این کار مانع از آن می‌شود که محصول حاضر با چاپ مستقل «نیرنگستان» اشتباه شود و چهرهٔ هدایتِ پژوهشگر فرهنگ عامه را یک‌جا نشان می‌دهد.

اسناد پدر و زندگی صادق هدایت

جهانگیر هدایت از یادداشت‌ها و خاطرات پدرش عیسی برای ساختن تصویری مستندتر از زندگی خانوادگی و سال‌های اروپا استفاده کرده است. «سی‌وشش روز با صادق هدایت» یادداشت‌های روزانهٔ عیسی را گرد می‌آورد و «در پس‌کوچه‌های پاریس با برادرم صادق هدایت» بر خاطرات، نامه‌ها و کارت‌پستال‌های دو برادر تکیه دارد. این آثار تفاوت میان روایت دست‌اول خانوادگی و افسانه‌های بعدی درباره هدایت را برای خواننده آشکارتر می‌کنند.

بنیاد، جایزه و نویسندگی

منابع کتاب‌شناختی جهانگیر هدایت را مؤسس بنیاد صادق هدایت و از گردانندگان جایزهٔ ادبی صادق هدایت معرفی می‌کنند. این جایزه با تمرکز بر داستان کوتاه، نویسندگان فارسی‌زبان ایران، افغانستان و تاجیکستان را نیز دربر گرفته است. در کنار پژوهش و تدوین، او داستان کوتاه و مقاله نوشته و صفحهٔ نویسندهٔ طاقچه نزدیک به دویست مقاله درباره صادق هدایت و آثار او را به وی نسبت می‌دهد.

سانسور و اصالت متن

از میانهٔ دههٔ ۱۳۸۰ تا گفت‌وگوهای تازه‌تر، جهانگیر هدایت بارها درباره بلاتکلیفی مجوزها، حذف بخش‌هایی از آثار و تغییر متن هشدار داده است. در گفت‌وگوی رادیو فردا در ژوئن ۲۰۲۴ تأکید کرد که نسخهٔ سانسورشدهٔ «بوف کور» دیگر متن اصیل کتاب نیست. این موضع، فعالیت او را از نگهداری منفعل آرشیو جدا می‌کند: مسئله برای او دسترسی خواننده به متن کامل و بی‌تحریف است.

وضعیت جاری و مرزهای اطلاعات

آخرین منبع مستقیم و معتبر بررسی‌شده، جهانگیر هدایت را در ژوئن ۲۰۲۴ در تهران و فعال در نظارت بر چاپ و گردآوری آثار صادق هدایت نشان می‌دهد. در منابع معتبر منتخب خبر قابل اتکایی از درگذشت او پیدا نشد، اما این صفحه وضعیت زیستی را فراتر از همان تاریخ قطعی نمی‌سازد. عکس خبری هویت‌سنجی‌شده وجود دارد، ولی مجوز بازنشر آزاد آن روشن نیست و در ویکی‌مدیا کامنز نیز پرترهٔ دقیق و آزاد پیدا نشد؛ بنابراین صفحه عمداً بدون تصویر شخص باقی می‌ماند.

کتاب‌های مرتبط با جهانگیر هدایت

منابع و اعتبار تصاویر