زندگی شخصی
شهرنوش پارسی‌پور در ۲۸ بهمن ۱۳۲۴ از مادر فخرالملوک والا، زنی فرهیخته و خانه‌دار و پدری شیرازی که قاضی دادگستری بود در تهران زاده شد. شهرنوش پارسی‌پور خواهرزاده لعبت والا شاعره معاصر است. کودکی و نوجوانی شهرنوش پارسی‌پور در خرمشهر گذشت. سپس برای ادامه تحصیل به همراه برادرش از خرمشهر به تهران مهاجرت کرد.
پارسی‌پور در سال ۱۳۴۶ با ناصر تقوایی ازدواج کرد و در سال ۱۳۵۲ از او جدا شد. او در مصاحبه‌ای اشاره کرده است که هر دو آنها برای تشکیل خانواده آماده نبودند و این عدم آمادگی بر زندگی تنها فرزند آنها تأثیر گذاشت.
نویسندگی
پارسی‌پور نویسندگی را از ۱۳ سالگی آغاز کرد و از ۱۶ سالگی داستان‌هایش با نام مستعار در گاهنامه‌های گوناگون به چاپ می‌رسیدند. طبق گفتهٔ خودش، نخستین داستان کوتاه او در سال ۱۳۴۱ در مجله اطلاعات بانوان منتشر شد. اولین رمان او سگ و زمستان بلند نام دارد که در تابستان ۱۳۵۳ کار نوشتن آن پایان یافت.
بازداشت و خروج از ایران
پارسی‌پور همچنین در تلویزیون ملی ایران تهیه‌کننده برنامه زنان روستایی بود و در بهمن ۱۳۵۳ در اعتراض به اعدام خسرو گلسرخی و کرامت‌الله دانشیان و دستگیری نویسندگانی مانند غلامحسین ساعدی، هوشنگ گلشیری، فریده لاشایی و پرویز زاهدی از تلویزیون استعفا داد. او در متن استعفای خود نوشت: «کمونیست نیستم، با انقلاب سفید مخالفتی ندارم، اما به اعدام و بازداشت‌های مشکوک اعتراض دارم. استعفا می‌دهم تا به سهم خود از آزادی و دموکراسی دفاع کنم.»
مدتی پس از استعفا، هنگام نگارش رمان سگ و زمستان بلند، ساواک او را بازداشت کرد و ۵۴ روز بدون محاکمه و اتهام مشخص در زندان بود. سه نسخه از این داستان که به دست ساواک افتاد، هرگز پیدا نشد. او در سال ۱۳۵۲ در رشتهٔ علوم اجتماعی از دانشگاه تهران دانش‌آموخته شد. سپس در سال ۱۳۵۵ به همراه پسرش ابتدا به بریتانیا رفت و بعد برای ادامهٔ تحصیل در رشته زبان و فرهنگ چینی وارد دانشگاه سوربن شد. او پیش از خروج از ایران، نگارش کتاب سگ و زمستان بلند را به پایان برد. انتشارات امیرکبیر این کتاب را در سال ۱۳۵۵ و زمانی که پارسی‌پور در پاریس بود، منتشر کرد.
پس از انقلاب
او در دوران انقلاب ۱۳۵۷ در فرانسه بود. پارسی‌پور در نوفل لوشاتو با ابراهیم یزدی مصاحبه کرد اما پرسش‌های تندش باعث شد دیگران از او فاصله بگیرند. وی در تابستان ۱۳۵۸ برای دیدار خانواده به ایران بازگشت و دوباره به فرانسه رفت. پس از آن به فکر مهاجرت به کانادا افتاد، اما منصرف شد و در سال ۱۳۵۹ به ایران رفت. بار دوم در ۲۲ مرداد ۱۳۶۰ با اینکه خود وابسته به هیچ سازمان سیاسی نبود، به خاطر همراه داشتن نشریات متعلق به برادرش در خودرو، هنگام دیدار با خواهر زندانیش دستگیر شد و برای ۴ سال دیگر به زندان افتاد و در ۲۸ اسفند ۱۳۶۴ آزاد شد. او دوران زندان را در کتاب خاطرات زندان شرح داده است.
پارسی‌پور پس از آزادی، به کار ترجمه و تأسیس کتاب‌فروشی در زیرزمینی در خیابان سنایی مشغول شد. کتاب طوبا و معنای شب او را به شهرت رساند و در مدت کوتاهی بیش از ۲۲ هزار نسخه از آن به فروش رفت. پس از چاپ کتاب زنان بدون مردان، که همه پنج هزار نسخه آن به فروش رفت، کمیته منکرات او را احضار کرد و دربارهٔ کتاب و اینکه چرا از بکارت نوشته است او را بازجویی و زندانی کرد. پس از آن بود که شهرنوش برای همیشه در ایران ممنوع‌القلم شد. به آثار جدید او مجوز ندادند، کتاب‌هایی که پیش از آن مجوز گرفته و منتشر شده بودند با فشارها و توقیف از بازار جمع شدند. در نتیجه او به آمریکا مهاجرت کرد.
شهرنوش پارسی‌پور در در آمریکا، با امکانات محدود، به نوشتن، ترجمه، تولید برنامه‌های رادیویی و پادکست پرداخت. او همچنین در صفحه فیسبوک خود، کتاب‌هایی از نویسندگان جوان ایرانی را به مخاطبان معرفی می‌کرد. او همیشه علاقه‌مند بود که برای نویسندگی و زندگی به ایران باز گردد.
درخواست کمک از مردم
در اسفند ۱۳۹۷ پارسی‌پور با انتشار ویدئویی در فیسبوک دربارهٔ مشکلات مالی‌اش در سن ۷۳ سالگی نوشت. در این ویدئو او توضیح می‌دهد که در محل اقامتش مشکلاتی برای پسرش ایجاد شده که دیگر نمی تواند در آن مکان زندگی کند و شهرنوش باید به مکان دیگری نقل مکان کند و از یک آرزوی رویایی صحبت کرد که اگر ۵۰۰ نفر از طرفدارانش نفری ۱۰۰۰ دلار روی هم بگذارند او می‌تواند خانه ای خریداری کند تا با پسرش در آن خانه زندگی بکندو آخر هم گفت که میداند این اتفقاق نمی افتاده‌ای او می‌تواند رویای چنین چیزی را داشته باشد این ویدئو واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی را برانگیخت و موجب شد شماری از چهره‌های فرهنگی، پویشی اینترنتی برای کمک به این نویسندهٔ مشهور راه‌اندازی کنند. این پویش ۴ روز بعد با ۳۰٫۹۶۰ دلار تکمیل شد.که طبعیتاً مبلغ کافی برای خرید خانه نبود، ولی یکی از دوستان شهرنوش به نام هایده خرم آبادی که این پیام را دیده بود حاضر شد خانه‌ای برای شهرنوش خریداری کند. شهرنوش به کمک یک دوست دیگر که مدیر یک کمپانی کوچک خرید‌وفروش خانه بود آپارتمان دو اتاقهٔ مناسبی را که شهرنوش پسندیده بود برای او خریداری نمود و تقبل نمود که تمام مخارج ساختمان مثل مالیات سالانه و شارژ ماهانه و تعمیرات اساسی را پرداخت کند و مدیر شرکت خرید و فروشی که خانه را پیدا کرده قبول کرد که مدیریت آپارتمان و پرداخت هزینه نگهداری و تعمیرات خانه را باکمک همسرش که هردو از دوستان نزدیک شهرنوش بودند به انجام برساند به این ترتیب شهرنوش به‌صورت کاملا رایگان ساکن خانه‌ای شد که خود پسندیده بود و تا پایان عمر در آن خانه ساکن ماند.
درگذشت
شهرنوش پارسی‌پور در ۱۲ تیر ۱۴۰۵ در سان فرانسیسکو درگذشت؛ او چند روز بعد در گورستانِ سانست ویو به خاک سپرده شد.
جنجال
پارسی‌پور در مصاحبه‌ای که واکنش‌های بسیاری برانگیخت، عنوان کرد که با صیغه (متعه) موافق است و اگر مردهایی هستند که از این قانون سوءاستفاده می‌کنند، مسٔله‌ای دیگر است که باید جداگانه بررسی شود.
نوشته‌ها
شناخته‌ترین کارِ پارسی‌پور در ایران طوبا و معنای شب و بیرون از ایران زنان بدون مردان است.
رمان‌ها
سگ و زمستان بلند (۱۳۵۵)
طوبا و معنای شب (۱۳۶۸)
زنان بدون مردان (۱۳۶۸)
عقل آبی (۱۳۷۱)
ماجرای ساده و کوچک روح درخت (۱۳۷۸)
شیوا (۱۳۷۸)
بر بال باد نشستن (۱۳۸۱)
کمی بهار (۱۳۹۸)
مجموعه داستان
تجربه‌های آزاد (۱۳۵۷ بازچاپ در ۱۳۷۱)
آویزه‌های بلور (مجموعه داستان ۱۳۵۶)
آداب صرف چای در حضور گرگ (۱۳۷۲)
سایر تالیفات
توپک قرمز (داستان کوتاه ۱۳۴۸)
ماجراهای کوچک
خاطرات زندان
گرما در سال صفر (۱۳۸۲)
ترجمه‌ها
شکار جادوگران در دهکده سلیم (شرلی جکسن)
پیراروانشناسی
رازهای اختر گویی، ئی چینگ (ایو تیفری) ۱۳۷۲
از کنفسیوس تا راه‌پیمایی دراز دلفین دولرس
تاریخ چین (چهار جلد)
سیر باختر
لائودزه و مرشدان دائویی (ماکس کالتن مارک)
داستان‌های مردان تمدن‌های مختلف
صخرهٔ تانیوس (امین معلوف)
گفت‌وگوها و مصاحبه‌ها
فرزانه میلانی، «پای صحبت شهرنوش پارسی‌پور»، ایران نامگ، سال ۱۱، شمارهٔ ۴، پاییز ۱۳۷۲.
جهانشاه جاوید، «Khoshhalam keh zendeh-am»، The Iranian، دسامبر ۱۹۹۶.
«در قلمرو ادب: مصاحبه با شهرنوش پارسی‌پور، داستان‌نویس»، رادیو فردا، ۲۰۰۵.
«مصاحبه با شهرنوش پارسی‌پور دربارهٔ کمیت و کیفیت کنونی داستان‌نویسی در ایران»، رادیو فردا، ۲۳ خرداد ۱۳۸۵.
«راه‌های گسترش ادبیات ایران در خارج از کشور: مصاحبه با شهرنوش پارسی‌پور»، رادیو فردا، ۲۴ خرداد ۱۳۸۵.
«برگردان فرانسوی زنان بدون مردان منتشر شد: مصاحبه با شهرنوش پارسی‌پور و کریستف بالایی»، رادیو فردا، ۷ آبان ۱۳۸۵.
«آسیه در میان دو دنیای شهرنوش پارسی‌پور»، رادیو فردا، ۲۸ بهمن ۱۳۸۷.
«مصاحبه اختصاصی ما زنان با خانم شهرنوش پارسی‌پور»، ما زنان، ۸ مارس ۲۰۱۱.
«با شهرنوش پارسی‌پور − ۱۶۴ هفته کمی بهار»، رادیو زمانه، ۱۹ دی ۱۳۹۵.
آرش دبستانی، «مصاحبه با شهرنوش پارسی‌پور»، رادیو نبشته، ۲۱ آوریل ۲۰۱۹؛ نسخهٔ تصویری در یوتیوب، ۲۱ ژوئن ۲۰۲۳.
جمشید برزگر، «مصاحبه اختصاصی ما زنان با خانم شهرنوش پارسی‌پور»، کیهان لندن، ۱۰ شهریور ۱۳۹۸.
نازیلا کیوی، «Shahrnush Parsipur Interview: Developing Literature in Iran is Difficult»، Louisiana Channel، ۲۰۲۰.
«شهرنوش پارسی‌پور، گزارش یک زندگی»، رادیو سوئد، ۱۹ اوت ۲۰۱۵.
«An interview with Shahrnush Parsipur and Faridoun Farrokh, author and translator of Women Without Men»، The Booker Prizes، ۱۶ مارس ۲۰۲۶.
«Shahrnush Parsipur: The women of Iran will cause the fall of the Islamic Republic»، The Guardian، ۱۵ مارس ۲۰۲۶.
شیرین نشاط و شهرنوش پارسی‌پور، «The Interview: Shirin Neshat & Shahrnush Parsipur»، ArtReview Asia، ۶ ژوئیه ۲۰۲۶.
افتخارات
دکتری عالی ادبیات افتخاری از دانشگاه براون، ۲۰۱۰
