علیاصغر خبرهزاده (۱۳۰۲–۱۳۸۷) مترجم ادبی، پژوهشگر و مدرس ادبیات فارسی بود. او در روایت اولشخص خود گفته است در یزد زاده شد، بخشی از کودکی را در طزرجان گذراند و پس از مرگ زودهنگام پدر در حدود دهسالگی، مسیر تحصیل را در یزد و سپس تهران ادامه داد. در دانشسرای عالی ادبیات فارسی خواند و به دورهٔ دکتری راه یافت، اما روایت خودش از ناتمامماندن پایاننامه در پی فعالیت سیاسی حکایت دارد؛ بنابراین عنوان دانشگاهی قطعی بدون پروندهٔ رسمی ساخته نمیشود. پس از فعالیت در حزب توده و پیوستن به جریان خلیل ملکی و جلال آلاحمد، در ۱۳۲۷ به زابل تبعید شد. جلال نسخهای از «بیگانه» آلبر کامو را برای ترجمه به او سپرد و ترجمهٔ مشترک آنان در اردیبهشت ۱۳۲۸ منتشر شد؛ یکی از ترجمههای اولیه و اثرگذار این رمان در فارسی. او سالها در دبیرستان و آموزش عالی تدریس کرد و در مأموریتی آموزشی مرتبط با یونسکو در ماداگاسکار به سوادآموزی پرداخت، هرچند سال دقیق مأموریت در منابع میان ۱۳۴۹ و ۱۳۵۱ ناسازگار است. ترجمههای ثبتشدهٔ او آثاری از داستایفسکی، بوریس پاسترناک، بالزاک، دیدرو و نویسندگان دیگر را دربرمیگیرد. نسخهٔ مرتبط این صفحه «همیشه شوهر / The Eternal Husband» نوشتهٔ فئودور داستایفسکی، ترجمهٔ علیاصغر خبرهزاده، نشر نگاه / Negah Publishing و شابک 9789643513160 است. خبرهزاده مترجم این کتاب است، نه نویسنده. مسیر زبان یا زبان واسطهٔ این ترجمه بدون مشاهدهٔ شناسنامه ادعا نمیشود. او در ۲۸ بهمن ۱۳۸۷ در تهران و در ۸۵سالگی درگذشت؛ علت مرگ، نام همسر و اطلاعات فرزندان در منابع معتبر بررسیشده روشن نیست. عکس منفردی با هویت و مجوز بازنشر قابلتأیید نیز پیدا نشد، بنابراین تصویر حدسی نمایش داده نمیشود.
Ali-Asghar Khabarzadeh (Persian years 1302–1387) was an Iranian literary translator, Persian literature scholar and teacher. In a published first-person interview he said that he was born in Yazd, spent part of his childhood in Tazrajan and continued his education in Yazd and Tehran after his father died when he was about ten. He studied Persian literature at Daneshsara-ye Ali and entered doctoral study, but his own account says that political activity interrupted the thesis; this profile therefore does not invent a completed doctorate without an official record. After political activity in the Tudeh Party and later in the Khalil Maleki and Jalal Al-e Ahmad current, he was exiled to Zabol in 1327. Jalal sent him a copy of Albert Camus and the two men produced an early joint Persian translation of The Stranger, published in Ordibehesht 1328. Khabarzadeh taught in schools and higher education and worked on a UNESCO-related literacy mission in Madagascar, although sources disagree between 1349 and 1351 for its exact year. His catalogued translations include works by Dostoevsky, Boris Pasternak, Balzac, Diderot and other writers. The exact book linked here is «همیشه شوهر / The Eternal Husband» by Fyodor Dostoevsky, translated by Ali-Asghar Khabarzadeh and issued by نشر نگاه / Negah Publishing under ISBN 9789643513160. Khabarzadeh is the translator, not the author. The route or intermediary language of this Persian translation is not asserted without its colophon. He died in Tehran on 28 Bahman 1387 at the age of 85. Reliable sources reviewed here do not establish the cause of death or identify a spouse or children. No individual portrait with both verified identity and a suitable reuse licence was found, so no speculative image is displayed.
2 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.
علیاصغر خبرهزاده.
سیدعلیاصغر، فرزند سیدحسن.
Ali-Asghar Khabarzadeh.
Ali Asghar Khebrehzadeh؛ Khibrahʹzādah, ʿAlī Aṣghar؛ Khubrahʹzādah.
۱۳۰۲ خورشیدی؛ روز دقیق به دلیل تعارض منابع ثبت نشده است.
روایت اولشخص: یزد، با کودکی در طزرجان؛ بعضی منابع ثانویه طزرجان را زادگاه نوشتهاند.
سیدحسن؛ به روایت پسر، حدود دهسالگی او بر اثر تیفوس و عارضهٔ قانقاریا درگذشت.
از خانوادهٔ مدرسی و قوامی یزد؛ نام کوچک در منبع بررسیشده نیامده است.
سیدمحسن قوامالحکما، پزشک و آشنا با زبان فرانسه، بر پایهٔ روایت اولشخص.
یک خواهر و یک برادر کوچکتر؛ نام و سرنوشت آنان در منابع بررسیشده روشن نیست.
حدود ۱۳۱۶ از یزد به تهران.
دبیرستان پهلوی و سپس دانشسرای مقدماتی.
ادبیات فارسی در دانشسرای عالی با بورس دولتی.
محمدتقی بهار، بدیعالزمان فروزانفر، جلالالدین همایی و علیاصغر حکمت.
میان ۱۳۲۰ و ۱۳۲۴ در منابع ناسازگار؛ سال قطعی ثبت نشده است.
ورود به دوره به روایت خود او؛ پایاننامه در پی فعالیت سیاسی تمام نشد و درجهٔ قطعی بدون سند مستقل ثبت نمیشود.
آیین فتوت و جوانمردی، بر پایهٔ گفتوگوی اولشخص.
حزب توده از حدود ۱۳۲۱ تا ۱۳۲۲ به روایت خودش.
همراه جریان خلیل ملکی و جلال آلاحمد؛ سپس ارتباط با نیروی سوم.
زابل در ۱۳۲۷ پس از ممنوعشدن حزب.
ترجمهٔ مشترک با جلال آلاحمد؛ انتشار اردیبهشت ۱۳۲۸ از کانون معرفت.
تدریس در دبیرستانها و مراکز آموزش عالی، از جمله دانشگاه تهران.
آغاز و بازنشستگی در منابع ثانویه اختلاف دارد؛ مسیر کلی قطعیتر از سال دقیق است.
فعالیت سوادآموزی مرتبط با یونسکو در ماداگاسکار.
منابع میان ۱۳۴۹ و ۱۳۵۱ ناسازگارند.
«همیشه شوهر» و «جنزدگان» یا «تسخیرشدگان» در فهرستهای ناشران و کتابخانهها.
«دکتر ژیواگو».
«زن سیساله».
«راهبه».
«شهر بیترحم» از مانفرد گرگور؛ ثبتشده در پروندهٔ موزهٔ هنر مدرن پاریس.
«ادب و اندیشه»، «سخن و اندیشه»، «گزیدهای از ادب فارسی» و «نثر پارسی در آیینهٔ تاریخ».
همکار ترجمه، دوست و مکاتبهکننده؛ مشارکت او در گفتوگوی مستند دربارهٔ جلال ثبت شده است.
همیشه شوهر / The Eternal Husband.
مترجم؛ فئودور داستایفسکی نویسنده است. خبرهزاده نه نویسنده و نه همنویسندهٔ کتاب است.
نشر نگاه / Negah Publishing؛ 9789643513160.
بدون مشاهدهٔ شناسنامه قابلتأیید نیست و ادعا نمیشود.
سال ۱۸۷۰ به اثر اصلی روسی تعلق دارد؛ سال، نوبت و ویژگیهای فیزیکی چاپ فارسی ثبت نشده است.
نامعلوم در منابع معتبر بررسیشده؛ نبود نام به معنای نبود ازدواج نیست.
نامعلوم در منابع معتبر بررسیشده؛ اطلاعاتی ساخته نمیشود.
۲۸ بهمن ۱۳۸۷، تهران، در ۸۵سالگی؛ متادیتای ۲۸ اسفند با خبرهای همان زمان ناسازگار است.
در منابع معتبر بررسیشده گزارش نشده است.
گزارش مستقل کافی برای ثبت قطعی در منابع بررسیشده پیدا نشد.
بدون عکس؛ عکس منفرد هویتسنجیشده با مجوز روشن بازنشر پیدا نشد.
تولد به روایت خودش در یزد و گذراندن بخشی از کودکی در طزرجان؛ منابع ثانویه دربارهٔ محل دقیق اختلاف دارند.
مرگ پدر هنگامی که علیاصغر حدود ده سال داشت؛ ادامهٔ زندگی با مادر و خواهر و برادر کوچکتر.
رفتن از یزد به تهران و ادامهٔ تحصیل در دبیرستان پهلوی.
دانشسرای مقدماتی و سپس ورود با بورس دولتی به دانشسرای عالی.
سال پایان کارشناسی در منابع ناسازگار است؛ تحصیل ادبیات فارسی قطعیتر از عدد سال است.
فعالیت سیاسی و عضویت در حزب توده به روایت اولشخص.
ورود به دورهٔ دکتری و انتخاب موضوع فتوت؛ پایاننامه در پی فعالیت سیاسی ناتمام ماند.
تبعید به زابل پس از ممنوعشدن حزب و آغاز کار روی «بیگانه».
انتشار ترجمهٔ مشترک «بیگانه» با جلال آلاحمد از کانون معرفت.
تدریس در دبیرستانها؛ تاریخ آغاز دقیق در منابع ثانویه نیازمند سند اداری است.
گسترش تدریس به آموزش عالی و دانشگاه، بر پایهٔ زندگینامههای بررسیشده.
ثبت ترجمهٔ «شهر بیترحم» در شمارهٔ کتاب هفته و پروندهٔ نمایشگاهی موزهٔ هنر مدرن پاریس.
مأموریت آموزشی و سوادآموزی مرتبط با یونسکو در ماداگاسکار؛ سال دقیق میان منابع متفاوت است.
انتشار ترجمهها و کتابهای آموزشی ادبیات فارسی و ادامهٔ تدریس.
سال بازنشستگی در منابع ثانویه ناسازگار است و قطعی ثبت نمیشود.
انجام گفتوگوی مفصل در خانه دربارهٔ کودکی، خانواده، آموزش، سیاست، ترجمه و مأموریت ماداگاسکار.
درگذشت در تهران در ۸۵سالگی؛ خبرهای ۱ تا ۱۴ اسفند، متادیتای دیرترِ ۲۸ اسفند را رد میکنند.
ادامهٔ گردش ترجمهها و پراکندگی رکوردهای نام میان Khabarzadeh، Khebrehzadeh و صورتهای کتابخانهای.
نام معیار صفحه «علیاصغر خبرهزاده» است. Ali-Asghar Khabarzadeh صورت انگلیسی اصلی این فروشگاه و صورت ثبتشده در پروندهٔ موزهٔ هنر مدرن پاریس است. Los Angeles Review of Books املای Khebrehzadeh و مرجع NII صورتهای کتابخانهای Khibrahʹzādah و Khubrahʹzādah را ثبت کردهاند. این تفاوتها رکوردهای یک شخص را نشان میدهند و نباید چند مترجم ساختگی بسازند.
در گفتوگویی که به عنوان مصاحبهٔ اولشخص در ۷ تیر ۱۳۸۷ منتشر شده، خبرهزاده سال تولد را ۱۳۰۲ و محل تولد را یزد گفته و توضیح داده است که سالهای نخست کودکی را در طزرجان، نزدیک تفت، گذراند. بعضی زندگینامههای ثانویه طزرجان را خود زادگاه مینویسند و حتی روز دقیق ارائه میکنند. صفحه روایت مستقیمتر را مقدم میداند، اما اختلاف را پنهان نمیکند و تاریخ روزانهٔ ماشینی نمیسازد.
او خود را «سیدعلیاصغر، فرزند سیدحسن» معرفی کرده است. به روایت همان گفتوگو، مادرش از خانوادهٔ مدرسی و قوامی یزد و پدربزرگ مادریاش سیدمحسن قوامالحکما پزشک و آشنا با زبان فرانسه بود. این اطلاعات خوداظهاریاند؛ صفحه آنها را با همین نسبت نقل میکند و شجرهنامهای فراتر از منبع نمیسازد.
در روایت خبرهزاده، پدر به بیماری تیفوس و عارضهای که او قانقاریا نامیده بود درگذشت؛ علیاصغر در آن زمان حدود ده سال داشت. او از یک خواهر و یک برادر کوچکتر نیز یاد کرده است. نام و سرنوشت آنان در منابع قابلاتکای بررسیشده روشن نیست و برای احترام به مرز شواهد افزوده نمیشود.
خبرهزاده آموزش ابتدایی را در یزد آغاز کرد و حدود ۱۳۱۶ به تهران رفت. در دبیرستان پهلوی و سپس دانشسرای مقدماتی درس خواند. رتبهٔ بالای تحصیلی راه ورود با بورس دولتی به دانشسرای عالی را گشود. این جابهجایی، آموزش معلمی و ادبیات فارسی را در مسیر حرفهای او به هم پیوند داد.
در دانشسرای عالی رشتهٔ ادبیات فارسی خواند و در مصاحبه از استادانی چون محمدتقی بهار، بدیعالزمان فروزانفر، جلالالدین همایی و علیاصغر حکمت یاد کرد. منابع ثانویه برای سال پایان کارشناسی میان ۱۳۲۰ و ۱۳۲۴ اختلاف دارند. به جای انتخاب یکی بدون پروندهٔ آموزشی، صفحه اصل تحصیل و نام استادان را ثبت و سال مدرک را ناسازگار معرفی میکند.
برخی آگهیهای درگذشت و فهرستهای ثانویه او را دارای دکتری ادبیات فارسی دانشگاه تهران مینامند. اما در روایت اولشخص خود گفته است به دلیل رتبهٔ تحصیلی وارد دورهٔ دکتری شد، موضوعی دربارهٔ آیین فتوت و جوانمردی برگزید و او و جلال آلاحمد در پی درگیریهای سیاسی پایاننامهها را به پایان نرساندند. بدون مدرک دانشگاهی مستقل، بیان دقیقتر «ورود به دورهٔ دکتری» است، نه اعطای قطعی درجه.
او آغاز فعالیت سیاسی را حدود ۱۳۲۱ تا ۱۳۲۲ دانسته و از عضویت در حزب توده سخن گفته است. سپس همراه جریان خلیل ملکی و جلال آلاحمد از حزب جدا شد و بعد با نیروی سوم ارتباط داشت. صفحه این مواضع را گزارش تاریخی زندگی او میداند؛ آنها را با نقش ادبی مترجم یکی نمیکند و از برچسبهای متأخر نتیجهگیری نمیکند.
پس از سوءقصد به شاه و ممنوعشدن حزب در ۱۳۲۷، خبرهزاده به زابل تبعید شد. در روایت او، جلال آلاحمد نسخهای از «L’Étranger / The Stranger» آلبر کامو را برای ترجمه فرستاد. دوری اجباری از تهران به آغاز پروژهای انجامید که بعدتر با نام هر دو مترجم منتشر شد.
مجلهٔ تخصصی مترجم انتشار ترجمهٔ مشترک «بیگانه» را در اردیبهشت ۱۳۲۸ از کانون معرفت ثبت میکند و وجود مقدمهای از ژان پل سارتر را گزارش میدهد. رکورد WorldCat نیز مسئولیت هر دو مترجم را نشان میدهد. بنابراین نه جلال به تنهایی مترجم این نسخه است و نه خبرهزاده؛ اثر یک همکاری مستند است.
منابع معاصر درگذشت، تدریس طولانی او در دبیرستانها و چند مرکز آموزش عالی، از جمله دانشگاه تهران، را ثبت میکنند. یک زندگینامهٔ یزدی آغاز تدریس دبیرستانی را ۱۳۲۴ و آموزش دانشگاهی را ۱۳۳۴ میداند، اما سال بازنشستگی میان ۱۳۵۷ و ۱۳۵۸ ناسازگار است. صفحه مسیر حرفهای را قطعیتر از عددهای متعارض میداند.
خبرهزاده در مأموریتی آموزشی مرتبط با یونسکو برای سوادآموزی در ماداگاسکار کار کرد. آگهی VOA و گفتوگوی اولشخص سال ۱۳۴۹ را میدهند، در حالی که یک زندگینامهٔ ثانویه ۱۳۵۱ نوشته است. عبارت «حدود ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۱» اختلاف را صادقانه حفظ میکند. عنوان «سفیر فرهنگی» در بعضی متنها آمده، اما نقش قابلاتکاتر فعالیت آموزشی و سوادآموزی است.
فهرستهای کتابخانهای و ناشران ترجمههایی چون «جنزدگان» یا «تسخیرشدگان» از داستایفسکی، «دکتر ژیواگو» از بوریس پاسترناک، «زن سیساله» از بالزاک، «راهبه» از دیدرو، «زندگی تولستوی»، «ناپلئون» و «شهر بیترحم» را به او نسبت میدهند. اختلاف عنوان یا چاپ باید در سطح هر کتاب بررسی شود؛ این فهرست فقط آثاری را میآورد که بیش از یک رد کتابشناختی دارند.
او فقط مترجم نبود. CiNii و گزارشهای کتابشناختی آثاری چون «ادب و اندیشه»، «سخن و اندیشه» با همکاری حسن انوری، «گزیدهای از ادب فارسی» و «نثر پارسی در آیینهٔ تاریخ» را ثبت میکنند. کاربرد نقش Author در اطلاعات همین کتابهای تألیفی ممکن است درست باشد، اما در «همیشه شوهر» نقش او فقط translator است و نباید نقشها میان آثار جابهجا شوند.
رابطهٔ خبرهزاده و جلال آلاحمد به ترجمهٔ «بیگانه» محدود نبود. نامههای میان آنان در مجموعههای مکاتبات گزارش شده و خبرهزاده برای مستندی دربارهٔ جلال به عنوان دوست و همراه گفتوگو کرده است. با این حال، صفحه از دوستی برای نسبتدادن هر تصمیم ادبی یا سیاسی یکی به دیگری استفاده نمیکند.
در نسخهٔ مرتبط، «همیشه شوهر / The Eternal Husband» اثر فئودور داستایفسکی است و علیاصغر خبرهزاده مترجم فارسی آن. ناشر نشر نگاه / Negah Publishing و شابک 9789643513160 است. عنوان روی جلد نویسنده را «فئودور داستایوسکی» مینویسد که alias همان فئودور داستایفسکی است. خبرهزاده نه نویسنده و نه همنویسندهٔ این اثر است؛ لینک و اطلاعات ساختاری او باید نقش translator را حفظ کند.
یک فروشگاه زبان مسیر ترجمه را فرانسوی دانسته، اما شناسنامه یا منبع کتابخانهای مستقلی برای تأیید آن در دست نیست. بنابراین زبان واسطه ادعا نمیشود. همچنین تعداد صفحه، سال و نوبت چاپ و دیگر ویژگیهای فیزیکی نسخهٔ موجود تا مشاهدهٔ مستقیم شناسنامه وارد این زندگینامه یا اطلاعات کتاب نمیشوند. سال ۱۸۷۰ فقط زمان انتشار اثر اصلی روسی در Zarya است و تاریخ انتشار این چاپ فارسی نیست.
در منابع اولشخص، کتابخانهای و آگهیهای معتبر بررسیشده نام قابلتأییدی برای همسر یا فرزندان خبرهزاده پیدا نشد. نبود داده اجازه نمیدهد نتیجه بگیریم هرگز ازدواج نکرده یا فرزندی نداشته است. پاسخ درست «نامعلوم در منابع بررسیشده» است، نه ساختن یا حذف قطعی یک خانواده.
خبرهزاده در ۲۸ بهمن ۱۳۸۷ در تهران و در ۸۵سالگی درگذشت. یک متادیتای تجمیعی ۲۸ اسفند نوشته، اما متن همان منبع ۲۸ بهمن را میدهد و روزنامهٔ ۱ تا ۳ اسفند و آگهی VOA در ۱۴ اسفند خبر مرگ را پیشتر منتشر کرده بودند؛ پس ۲۸ اسفند نمیتواند درست باشد. علت مرگ و جزئیات پزشکی در منابع معتبر بررسیشده گزارش نشده و حدس زده نمیشود.
یک عکس گروهی قدیمی در Commons نام خبرهزاده را میان حاضران میآورد، اما جای دقیق او در تصویر مشخص نشده است؛ برش آن میتواند شخص دیگری را به نام او نشان دهد. تصویری منفرد در یک پایگاه کتاب دیده میشود، ولی مجوز بازنشر روشن ندارد. چون عکس معتبر با هویت فردی و مجوز مناسب پیدا نشد، تصویر حدسی یا بیاجازه نمایش داده نمیشود.
این صفحه بین روایت اولشخص، رکورد کتابخانهای، آگهی معاصر و زندگینامهٔ ثانویه فرق میگذارد. محل دقیق تولد، سال مدرک، تکمیل دکتری، سال مأموریت، همسر، فرزند، علت مرگ، مسیر ترجمه و عکس همه با درجهٔ اطمینان خود نوشته شدهاند. پروندهٔ کامل به معنای پرکردن هر خانه نیست؛ گاهی ثبت دقیق نادانستهها معتبرترین اطلاعات است.
No account yet?
Create an Account