رشت و آغاز یک کارنامهٔ چندرشتهای
مجتبی پورمحسن در ۱۹۷۹ در رشت به دنیا آمد. کارنامهٔ عمومی او از ابتدا به یک قالب محدود نماند: شعر، داستان، ترجمه، نقد ادبی، ویرایش و روزنامهنگاری در کنار هم پیش رفتند. منابع ناشر انگلیسیزبان او، رشت را هم زادگاه و هم یکی از فضاهای اصلی آثارش معرفی میکنند؛ شهری که در رمان و شعرش فقط پسزمینه نیست و بخشی از حافظه و زبان روایت است.
ورود به روزنامهنگاری و «گیلان امروز»
پورمحسن فعالیت روزنامهنگاری را در سال ۲۰۰۰ آغاز کرد. از ۲۰۰۶ سردبیر روزنامهٔ محلی «گیلان امروز» شد و همان سال همکاری با رادیو زمانه را آغاز کرد. همچنین با روزنامهٔ «شرق» همکاری داشت. این تجربهٔ تحریریه، مصاحبه و گزارش در کنار کار ادبی، به او امکان داد میان جملهٔ خبری، ریتم شعر و ساخت روایت رفتوآمد کند.
شعر، ترجمه و تجربهٔ زبان
از مجموعههای شعر او میتوان به «میخواهم خودم را تصادف کنم، خانم پرستار»، «هفتها»، «تانگوی تکنفره» و «انگشتها» اشاره کرد. منابع ناشر، ترجمهٔ آثاری از کورت ونهگات، هارولد پینتر، ریموند کارور، موریس بلانشو، نزار قبانی و اومبرتو اکو را نیز در کارنامهٔ او ثبت کردهاند. این تنوع نشان میدهد که ویرایش برای او فقط تصحیح صوری نیست و با تجربهٔ عملی در چند نوع نثر و زبان ادبی پیوند دارد.
مصاحبهٔ ۲۰۰۷ و توقیف «شرق»
در مرداد ۱۳۸۶ مصاحبهٔ پورمحسن با ساقی قهرمان در روزنامهٔ «شرق» منتشر شد و انتشار آن از دلایل توقیف روزنامه اعلام شد. رادیو زمانه در همان زمان گفتوگویی دربارهٔ روند تهیه و انتشار مصاحبه منتشر کرد. این رویداد یکی از نقاطی بود که کار روزنامهنگاری ادبی او را مستقیماً با محدودیتهای مطبوعاتی ایران روبهرو کرد.
بازداشت ۲۰۰۹ و ادامهٔ نوشتن
پورمحسن در ۲۰۰۹ بازداشت و زندانی شد. منابع مرتبط با حقوق روزنامهنگاران، پرونده را با فعالیت مطبوعاتی و اتهام تبلیغ علیه نظام پیوند میدهند. این صفحه وارد تفسیر سیاسی پرونده نمیشود، اما خود رویداد را بخشی ثبتشده از مسیر حرفهای او میداند؛ مسیری که پس از آزادی با انتشار و تجدید چاپ آثار ادبی ادامه یافت.
«بهار ۶۳» و جایزهٔ منتقدان مطبوعات
رمان «بهار ۶۳» از شناختهشدهترین آثار پورمحسن است. هیئت داوران یازدهمین دورهٔ جایزهٔ کتاب سال نویسندگان و منتقدان مطبوعات، این رمان را برندهٔ بخش رمان اعلام کرد. گزارش رادیو فردا ثبت میکند که اعلام برندگان در شرایطی انجام شد که احمد غلامی، دبیر جایزه، در بازداشت بود و مراسم رسمی به تعویق افتاد. «آلبوم خانوادگی» نیز از دیگر رمانهای اوست.
گزارشگری معاصر و پیوند با ادبیات
پورمحسن در سالهای بعد گزارشگری و تحلیل روز را در رسانه ادامه داد. صفحهٔ برنامهٔ «گزارش روز» ایران اینترنشنال او را روزنامهنگاری معرفی میکند که تحولات روز را با گزارش تحقیقی و اطلاعات اختصاصی بررسی میکند. این بخش معاصر کارنامه در کنار شعر و رمان، تصویر شخصی را میسازد که میان ادبیات و روزنامهنگاری مرز سختی نمیکشد.
نقش دقیق در «زنان، دشتان و جنون ماهانه»
رکورد کتابشناختی نسخهٔ چاپی نشر چرخ، شهلا زرلکی را نویسنده و مجتبی پورمحسن را ویراستار معرفی میکند. بنابراین این کتاب در فهرست آثار مرتبط با هر دو نفر نمایش داده میشود، اما نقشها در پیوندها و دادهٔ ساختاریافته جدا میمانند: زرلکی author و پورمحسن editor است. این تمایز مانع آن میشود که موتور جستوجو یا خواننده ویراستار را به اشتباه نویسندهٔ کتاب بداند.
حریم خصوصی و حدود منابع
منابع حرفهای بررسیشده، سال و شهر تولد، روزنامهها، آثار، ترجمهها، بازداشت و جایزهٔ ادبی پورمحسن را مستند میکنند. نام والدین، همسر یا فرزندان و جزئیات خصوصی زندگی او در این منابع مستقل ثبت نشدهاند؛ به همین دلیل این صفحه ادعای بدون منبع یا مطالب شایعهمحور را بازنشر نمیکند.