مرتضی افتخاریMorteza Eftekhari

مترجمTranslatorمعمارArchitect

مرتضی افتخاری معمار، مترجم، نویسنده و مجموعه‌دار جدی موسیقی کلاسیک ایرانی بود. او پس از کودکی دشوار، معماری را با زحمت در دانشگاه تهران به پایان رساند و در سازمان مسکن کار کرد. اهمیت فرهنگی‌اش فقط به ترجمهٔ «نامه به فلیسه» محدود نبود: آرشیوی بزرگ از صفحه، نوار و سی‌دی ساخت و با تکثیر و توضیح ضبط‌های مهم، گروهی از جوانان را با موسیقی کلاسیک آشنا کرد. یادنامهٔ مفصل بهمن معتمدیان او را آموزگاری غیررسمی، صبور و بخشنده نشان می‌دهد. افتخاری از ازدواج نخست دو دختر داشت که در کنسرواتوار پاریس تحصیل کردند و بعدتر ازدواج دوم داشت. سرطان دهان، جراحی و پرتودرمانی ناموفق و سپس متاستاز، ماه‌های پایانی زندگی او را بسیار دشوار کرد. تاریخ دقیق تولد و درگذشت او در منابع معتبر بررسی‌شده ثبت نشده و پرترهٔ دارای مجوز بازنشر نیز پیدا نشد؛ این صفحه به‌جای حدس، همان محدودیت را آشکار می‌گذارد.

Morteza Eftekhari was an Iranian architect, translator, writer and serious collector of classical music. After a difficult childhood, he completed an architecture degree at the University of Tehran and worked for Iran’s housing organisation. His cultural influence extended beyond his Persian work on Kafka’s Letters to Felice: he built a large archive of records, tapes and compact discs, copied important recordings for others, and patiently introduced younger listeners to classical music. Filmmaker Bahman Motamedian’s detailed memorial portrays him as an informal, generous teacher. Eftekhari had two daughters from his first marriage who studied at the Paris Conservatoire and later remarried. Oral cancer, unsuccessful surgery and radiotherapy, and subsequent metastasis made the final months of his life extremely painful. The reviewed reliable sources do not establish exact birth and death dates, and no clearly licensed portrait was found, so this profile does not invent either.

1 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.

زندگی در یک نگاه

نام فارسی و انگلیسی

مرتضی افتخاری؛ Morteza Eftekhari.

حرفه‌ها

معمار، مترجم، نویسنده و مجموعه‌دار موسیقی کلاسیک.

تحصیلات

معماری در دانشگاه تهران.

شغل سازمانی

کار در سازمان مسکن.

نقش در این کتاب

مترجم فارسی «نامه به فلیسه»؛ نسخهٔ موجود هر دو نام افتخاری و مصطفی اسلامیه را روی جلد دارد.

فعالیت فرهنگی ویژه

ساخت و به‌اشتراک‌گذاری آرشیوی بزرگ از صفحه، نوار و سی‌دی و آموزش غیررسمی موسیقی کلاسیک.

خانواده

دو دختر از ازدواج نخست؛ هر دو در کنسرواتوار پاریس تحصیل کردند. ازدواج دوم نیز در یادنامه ثبت شده است.

بیماری و مرگ

سرطان دهان، جراحی و پرتودرمانی ناموفق و متاستاز؛ تاریخ دقیق درگذشت در منابع بررسی‌شده ثبت نشده است.

تصویر

پرترهٔ دارای مجوز بازنشر روشن پیدا نشد؛ تصویر حدسی نمایش داده نمی‌شود.

سال‌شمار زندگی و آثار مهم

  1. پشت‌سرگذاشتن کودکی دشوار و ورود به رشتهٔ معماری.

  2. پایان تحصیل معماری در دانشگاه تهران و اشتغال در سازمان مسکن.

  3. گسترش آرشیو موسیقی کلاسیک و آموزش و تکثیر ضبط‌های منتخب برای شنوندگان جوان.

  4. ترجمهٔ بخشی از مجموعهٔ نامه‌های کافکا به فلیسه؛ انتشار بعدی در قالب نسخهٔ نشر نیلوفر.

  5. درگیری با سرطان دهان، جراحی و پرتودرمانی و در نهایت مرگ پس از گسترش بیماری.

زندگی‌نامه کامل مرتضی افتخاری

کودکی دشوار و معماری

مرتضی افتخاری کودکی بسیار سختی داشت. با وجود این دشواری‌ها، معماری را در دانشگاه تهران به پایان رساند و سپس در سازمان مسکن کار کرد. منابع عمومی بررسی‌شده سال تولد، نام پدر و مادر و جزئیات دقیق دوران مدرسه را ثبت نکرده‌اند؛ بنابراین این صفحه از ساختن یک زندگی‌نامه ظاهراً کامل با داده‌های حدسی خودداری می‌کند.

مترجم و نویسنده

افتخاری دستی در نویسندگی و ترجمه داشت. مهم‌ترین پیوند مستند او با کتابفروشی الفبا «نامه به فلیسه» است. جلد نسخهٔ نشر نیلوفر نام او و مصطفی اسلامیه را در اعتبار ترجمه می‌آورد. برخی فهرست‌های قدیمی نسخهٔ دوجلدی، جلد نخست را به افتخاری و جلد دوم را به اسلامیه نسبت داده‌اند، در حالی که رکورد چاپ گالینگور جدید هر دو نام را برای مجموعه ثبت می‌کند. صفحهٔ کتاب برای وفاداری به نسخهٔ موجود هر دو را مترجم معرفی می‌کند و این تفاوت فهرست‌نویسی را پنهان نمی‌کند.

آرشیوی که فقط برای خود او نبود

افتخاری مجموعه‌ای کم‌نظیر از صفحه، نوار و سی‌دی موسیقی کلاسیک داشت. تفاوت مهم او با یک مجموعه‌دار صرف این بود که آرشیو را حبس نمی‌کرد: ضبط‌های منتخب را برای دوستان و جوانان کپی می‌کرد، دربارهٔ آهنگسازان، رهبران ارکستر و نوازندگان توضیح می‌داد و به شنوندهٔ تازه‌کار فرصت می‌داد گوش خود را تربیت کند. بهمن معتمدیان نوشته است که افتخاری بیش از هزار سی‌دی را همراه جلد برای او کپی کرد. این بخشندگی، افتخاری را به یک آموزگار غیررسمی موسیقی بدل کرد.

خانواده

او از ازدواج نخست دو دختر داشت. بنا بر یادنامهٔ نزدیک‌ترین منبع روایی، هر دو در کنسرواتوار پاریس تحصیل کردند و در همان شهر ماندند. افتخاری بعدتر دوباره ازدواج کرد و برای نزدیک‌کردن پسر نوجوان همسر دومش به محیط تازه، شخصاً با نوجوانان مجتمع فوتبال بازی می‌کرد. نام اعضای خانواده در منبع منتشر نشده و برای حفظ دقت و حریم خصوصی حدس زده نمی‌شود.

بیماری و پایان زندگی

بیماری او با جوشی کوچک و بی‌درد در دهان آغاز شد و سرطان دهان تشخیص داده شد. بخشی از لب و صورتش جراحی شد و برای ترمیم از بافت سینه استفاده کردند، اما جراحی و پرتودرمانی بیماری را متوقف نکرد. سرطان متاستاز داد و در ماه‌های پایانی بلع و سپس سخن‌گفتن برای او دشوار شد. دوستان با موسیقی و مراقبت شبانه کنارش ماندند. روایت آخرین روزها تکان‌دهنده است: مجموعه‌دار موسیقی کلاسیک در دو روز پایانی پیوسته لئونارد کوهن گوش می‌داد. تاریخ دقیق مرگ در منبع درج نشده است.

مرز اطلاعات قابل اثبات

برای افتخاری تاریخ تولد، تاریخ دقیق درگذشت، نام والدین و تصویر دارای مجوز روشن پیدا نشد. این صفحه فقط داده‌هایی را ثبت می‌کند که با یادنامهٔ مستقیم، نسخهٔ کتاب و رکوردهای کتاب‌شناختی سازگارند.

کتاب‌های مرتبط با مرتضی افتخاری

منابع و اعتبار تصاویر