زندگی
مسعود فرزاد در سال ۱۲۸۵ خورشیدی در شهر سنندج در خانواده‌ای اصفهانی به دنیا آمد. پدرش حبیب‌الله خان اصفهانی نام داشت و پس از مدتی به همراه خانواده به تهران رفت. مسعود در تهران وارد دارالفنون شد و دورهٔ متوسطه را به پایان برد. در همین زمان انگلیسی را آموخت و به‌عنوان مترجم به استخدام وزارت دارایی درآمد. در سال ۱۳۰۸ در کنکور اعزام دانشجویان به خارج از کشور قبول شد و برای تحصیل در رشتهٔ اقتصاد به انگلستان رفت. بعد از بازگشت به ایران، مترجم وزارت امور خارجه و درضمن، استاد دانشکدهٔ افسری شد و در مدرسهٔ دارالفنون نیز زبان انگلیسی تدریس می‌کرد.
سفر دوم به اروپا
فرزاد بار دیگر به سفر فرنگ رفت. در این زمان جنگ جهانی دوم آغاز شده‌بود. فرزاد در لندن ازطرف بخش فارسی رادیو بی‌بی‌سی (BBC) انگلیس به‌عنوان سخنگو استخدام شد تا این که کشاکش سیاسی دولت مصدق و انگلیس در نهضت ملی شدن نفت بالا گرفت و رادیو لندن علیه دولت ایران سخن پراکند. اما فرزاد حاضر نشد علیه دولت ایران در رادیو سخن بگوید و از همین رو استعفا داد. چندی در لندن مترجم سفارت ایران شد و سپس به ایران آمد.
در ایران استاد دانشگاه شیراز بود و تحقیقات عمیقی دربارهٔ حافظ کرد که انتشارات این دانشگاه به چاپ رساند.
فرزاد نوآوری خوش‌ذوق بود و در زمرهٔ گروه گروه رَبعه به‌شمار می‌آمد. مسعود فرزاد از بهترین کسانی بود که با صادق هدایت خویشاوندی فکری داشت. هدایت وغ وغ ساهاب را با همکاری او نوشت.
درگذشت
فرزاد در سال ۱۳۶۰، درحالی‌که برای درمان بیماری به لندن رفته‌بود، درگذشت.
آثار
از آثار منظوم فرزاد کوه تنهایی، بزم درد و گُل غم را می‌توان نام برد.
از ترجمه و تألیفات به زبان انگلیسی هم آثاری همچون: وزن رباعی، ترجمهٔ غزل‌های حافظ و مردی که فکر می‌کند را به انگلیسی تألیف کرده‌است.
موش و گربهٔ عبید زاکانی را نیز به زبان انگلیسی ترجمه کرده‌است. وی هملت و رؤیا در نیمه‌شب تابستان اثر شکسپیر را به فارسی برگردانده‌است.
حافظ‌پژوهی
فرزاد بخش بزرگی از زندگی خود را بر تصحیح دیوان حافظ گذاشت. کارهای او در این زمینه در شیراز و زیر نام مجموعهٔ در جستجوی حافظ صحیح با نشر مشترک انتشارات دانشگاه پهلوی و کانون جهانی حافظ‌شناسی منتشر شد.
بنای کار او چهار مرحله داشت: نخست فراهم آوردن مجموعه‌ای از همهٔ ضبط‌های نسخه‌های گوناگون؛ سپس داوری دربارهٔ درستی واژه‌ها و اصالت غزل‌ها؛ آن‌گاه بررسی اصالت و ترتیب بیت‌ها در هر غزل؛ و سرانجام فراهم کردن متن نهایی.
جامع نسخ حافظ (۱۳۴۷): مجموعهٔ ضبط‌های نسخه‌ها، بر پایهٔ دست‌نویسی به تاریخ ۸۹۳ هجری قمری.
حافظ، صحت کلمات و اصالت غزل‌ها در دو جلد (۱۳۴۹).
قصاید، قطعات، رباعیات و مثنویات حافظ: صحت کلمات و اصالت اشعار (۱۳۵۰).
حافظ: گزارشی از نیمه‌راه (۱۳۵۲).
اصالت و توالی ابیات در غزل‌های حافظ در سه جلد.
به نوشتهٔ ایرانیکا ده مجلد از «حافظ فرزاد» پیش از مرگ او منتشر شد، و متن نهایی دیوان پس از درگذشتش به کوشش علی حصوری در ۱۳۶۲ در تهران به چاپ رسید.
یکی از مسئله‌هایی که فرزاد در حافظ‌پژوهی ایران پیش کشید پرسش «توالی و ترتیب ابیات» بود: اینکه آیا جای بیت‌ها در یک غزل حافظ معنادار است و می‌توان ترتیب اصلی آن را بازیافت. سه جلد از مجموعهٔ او به همین موضوع اختصاص دارد.
ارزیابی
روش فرزاد از آغاز بحث‌انگیز بود، زیرا او برخلاف شیوهٔ رایج در تصحیح متون، کهن‌ترین دست‌نویس‌ها را مرجع نهایی نمی‌دانست و به جای آن از پژوهشگران معاصر می‌خواست که «بهترین» و «شاعرانه‌ترین» صورت هر عبارت، بیت یا غزل را برگزینند. به داوری ایرانیکا این رویکرد «که در نهایت بر نوسان‌های ذوق شخصی و خاص‌پسندی‌های مصحح تکیه داشت» از همان ابتدا مورد تردید بود و فرزاد هرگز آن شناختی را که سزاوار خود می‌دانست به دست نیاورد.
ایرانیکا در مقالهٔ خود دربارهٔ چاپ‌های دیوان حافظ داوری تندتری دارد و جامع نسخ حافظ را آغاز پروژه‌ای می‌داند که «به سبب رویکرد ذوقی و خاص‌پسندانه‌اش آسیب دیده و از هر ارزش علمی تهی است».
با این همه، فرزاد ده مجلد از این مجموعه را در زمان حیات خود به چاپ رساند و کار او، به‌ویژه گردآوری ضبط‌های نسخه‌های گوناگون در یک جا، پژوهشی چنددهه‌ای بود که ایرانیکا نیز آن را «پروژه‌ای در بر گیرندهٔ سال‌ها تحقیق» می‌خواند. متن حاصل از آن در شمار تصحیح‌های معتبر دیوان حافظ جای نگرفت.
