تصویر چارلز دیکنز
عکاس نامشخص؛ مجموعه National Media Museum؛ Wikimedia Commons؛ Public domain — منبع تصویر

چارلز دیکنزCharles Dickens

نویسندهAuthorروزنامه‌نگار و ویراستارJournalist and Editor

چارلز دیکنز (Charles Dickens؛ ۷ فوریهٔ ۱۸۱۲–۹ ژوئن ۱۸۷۰) رمان‌نویس، روزنامه‌نگار، ویراستار و اجراگر انگلیسی بود. او دومین فرزند از هشت فرزند جان دیکنز و الیزابت بارو بود. زندانی‌شدن پدرش به‌دلیل بدهی در ۱۸۲۴، چارلز دوازده‌ساله را به کارخانهٔ واکس کفش فرستاد؛ تجربه‌ای که بعدها در حساسیت آثارش به فقر، کار کودک، بدهی، زندان و تحقیر اجتماعی بازتاب یافت. از گزارشگری حقوقی و پارلمانی و طرح‌های امضاشده با نام «بوز» به ادبیات رسید. انتشار ماهانهٔ «یادداشت‌های پیک ویک» در ۱۸۳۶–۱۸۳۷ نخستین موفقیت بزرگش شد و پس از آن «الیور توئیست»، «سرود کریسمس»، «دیوید کاپرفیلد»، «خانهٔ قانون‌زده»، «داستان دو شهر»، «آرزوهای بزرگ» و «دوست مشترک ما» جایگاه او را ساختند. او در ۱۸۳۶ با کاترین هوگارت ازدواج کرد و صاحب ده فرزند شد؛ زوج در ۱۸۵۸ از هم جدا شدند. دیکنز مجله‌های Household Words و All the Year Round را اداره کرد، با ویلکی کالینز نوشت و اجرا کرد، از سانحهٔ قطار استیپل‌هرست در ۱۸۶۵ جان به در برد و پس از دوره‌ای از بیماری و سکته، در پنجاه‌وهشت‌سالگی بر اثر سکتهٔ نهایی در گدز هیل درگذشت. آرامگاه ساده‌اش در گوشهٔ شاعران کلیسای وست‌مینستر است.

Charles John Huffam Dickens (7 February 1812–9 June 1870) was an English novelist, journalist, editor, performer and social critic. The second of John Dickens and Elizabeth Barrow’s eight children, he was sent to a blacking factory at twelve after his father was imprisoned for debt in 1824. That humiliation later informed his sustained attention to poverty, child labour, debt, prisons and social exclusion. He moved from legal and parliamentary reporting, and sketches signed “Boz,” to extraordinary literary success when The Pickwick Papers appeared in monthly parts in 1836–37. Oliver Twist, A Christmas Carol, David Copperfield, Bleak House, A Tale of Two Cities, Great Expectations and Our Mutual Friend followed. Dickens married Catherine Hogarth in 1836; they had ten children and separated in 1858. He edited Household Words and All the Year Round, collaborated closely with Wilkie Collins, survived the 1865 Staplehurst rail crash and continued demanding public readings despite declining health. Recurrent illness, overwork and strokes culminated in a final stroke at Gad’s Hill Place; he died aged fifty-eight and was buried in Poets’ Corner, Westminster Abbey.

8 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.

زندگی در یک نگاه

نام کامل

چارلز جان هافم دیکنز / Charles John Huffam Dickens.

تولد

۷ فوریهٔ ۱۸۱۲، لندپورت نزدیک پورتسموث، انگلستان.

درگذشت

۹ ژوئن ۱۸۷۰، گدز هیل پلیس، کنت؛ ۵۸ ساله.

علت مرگ

سکتهٔ نهایی پس از دوره‌ای از بیماری، ضعف قلب و سکته‌های پیشین؛ به هوش بازنگشت.

والدین

جان دیکنز و الیزابت بارو.

خواهر و برادر

دومین فرزند از هشت فرزند خانواده.

تجربهٔ کودکی تعیین‌کننده

کار در کارخانهٔ واکس کفش در دوازده‌سالگی پس از زندانی‌شدن پدر به‌دلیل بدهی.

همسر

کاترین هوگارت؛ ازدواج ۱۸۳۶، جدایی ۱۸۵۸.

فرزندان

ده فرزند: چارلز، مری، کیت، والتر، فرانسیس، آلفرد، سیدنی، هنری، دورا و ادوارد.

رابطهٔ مستند بعدی

الن ترنان؛ رابطهٔ ثبت‌شده در منابع موزه از ۱۸۵۷ تا مرگ دیکنز.

نام ادبی آغاز کار

Boz؛ لقب خانوادگی که زیر طرح‌های نخستین او چاپ شد.

نخستین موفقیت بزرگ

یادداشت‌های پیک ویک، پاورقی ماهانهٔ ۱۸۳۶–۱۸۳۷.

مجله‌ها

Household Words از ۱۸۵۰؛ All the Year Round از ۱۸۵۹.

همکار ادبی مهم

ویلکی کالینز؛ دوست، هم‌بازی تئاتر و همکار در ده داستان مشترک.

سانحهٔ بزرگ

استیپل‌هرست، ۹ ژوئن ۱۸۶۵؛ کمک به مجروحان و آسیب روانی ماندگار.

آخرین رمان

راز ادوین درود؛ با مرگ نویسنده ناتمام ماند.

آرامگاه

گوشهٔ شاعران، کلیسای وست‌مینستر؛ خاک‌سپاری ۱۴ ژوئن ۱۸۷۰.

پیوند با این نسخهٔ الفبا

نویسندهٔ «یادداشت‌های پیک ویک (دو جلدی)»؛ مترجم فارسی پرویز همتیان بروجنی.

آلبوم زندگی و ارتباط‌های ادبی

سال‌شمار زندگی و آثار مهم

  1. تولد در ۷ فوریه در لندپورت، دومین فرزند جان و الیزابت دیکنز.

  2. زندانی‌شدن پدر به‌دلیل بدهی و کار چارلز دوازده‌ساله در کارخانهٔ واکس کفش.

  3. گزارشگری حقوقی و پارلمانی و انتشار طرح‌های امضاشده با نام بوز.

  4. انتشار Sketches by Boz؛ آغاز پیک ویک؛ ازدواج با کاترین هوگارت در ۲ آوریل.

  5. انتشار ماهانهٔ «یادداشت‌های پیک ویک» و جهش بزرگ شهرت.

  6. انتشار دنباله‌دار «الیور توئیست» و «نیکلاس نیکلبی».

  7. سفر نخست به آمریکای شمالی و انتشار American Notes.

  8. انتشار «سرود کریسمس».

  9. بنیان‌گذاری روزنامهٔ Daily News.

  10. انتشار دنباله‌دار «دیوید کاپرفیلد».

  11. آغاز مجلهٔ هفتگی Household Words.

  12. آشنایی با ویلکی کالینز؛ آغاز دوستی و همکاری نزدیک.

  13. انتشار دنباله‌دار «خانهٔ قانون‌زده».

  14. آشنایی با الن ترنان؛ اقامت پنج‌هفته‌ای هانس کریستین اندرسن در گدز هیل.

  15. جدایی از کاترین و آغاز خوانش‌های عمومی حرفه‌ای.

  16. راه‌اندازی All the Year Round و انتشار «داستان دو شهر».

  17. انتشار دنباله‌دار «آرزوهای بزرگ».

  18. انتشار «دوست مشترک ما».

  19. جان‌به‌دربردن از سانحهٔ قطار استیپل‌هرست در ۹ ژوئن و کمک به زخمی‌ها.

  20. دومین تور خوانش عمومی در ایالات متحده و ادامهٔ اجراهای فشرده.

  21. سکته و توقف زودهنگام تور خداحافظی.

  22. اجرای پایانی، نگارش ناتمام «راز ادوین درود»، سکتهٔ نهایی و مرگ در ۹ ژوئن.

  23. خاک‌سپاری خصوصی در گوشهٔ شاعران کلیسای وست‌مینستر.

زندگی‌نامه کامل چارلز دیکنز

کودکی؛ خانواده‌ای بزرگ و سقوط ناگهانی

چارلز جان هافم دیکنز ۷ فوریهٔ ۱۸۱۲ در لندپورت نزدیک پورتسموث به دنیا آمد. پدرش جان دیکنز کارمند ادارهٔ پرداخت نیروی دریایی و مادرش الیزابت بارو بود. او دومین فرزند از هشت فرزند خانواده بود. جابه‌جایی‌های شغلی پدر و خرج‌کردن فراتر از درآمد، خانواده را از آسایش نسبی به بحران مالی رساند.

کارخانه‌ای که از حافظه پاک نشد

در ۱۸۲۴ جان دیکنز به‌سبب بدهی به زندان مارشالسی افتاد. چارلز دوازده‌ساله در کارخانهٔ واکس کفش کارن و برچسب‌زنی کرد. او سال‌ها این تجربه را از بسیاری از نزدیکانش پنهان نگه داشت، اما احساس رهاشدگی و تحقیر آن دوره در «دیوید کاپرفیلد» و توجه مکرر آثارش به کودکانِ بی‌پناه، بدهکاران و زندان‌ها بازگشت. تصویر کودکیِ گالری عکس واقعی نیست؛ بازسازی فرد بارنارد است و چنین معرفی می‌شود.

خبرنگاری، تندنویسی و تولد «بوز»

دیکنز مدتی منشی دفتر حقوقی بود و سپس با یادگیری تندنویسی به گزارشگر دادگاه‌ها و پارلمان بدل شد. تماس روزانه با وکلا، سیاست‌مداران، خیابان‌ها و طبقات مختلف، انبار شخصیت و گفت‌وگوی داستانی او را ساخت. طرح‌های شهری‌اش با امضای «بوز» منتشر شدند؛ لقبی خانوادگی که پیش از شهرت نام اصلی، هویت ادبی او شد.

پیک ویک؛ نخستین جهش بزرگ

«یادداشت‌های پیک ویک» از ۱۸۳۶ تا ۱۸۳۷ در قسمت‌های ماهانه منتشر شد. آغاز پروژه بر مجموعه‌ای از تصاویر ورزشی تکیه داشت، اما دیکنز خیلی زود روایت را گسترش داد و باشگاه پیک ویک، سم ولر، دادگاه، زندان بدهکاران و سفرهای کمیک را به یک جهان اجتماعی تبدیل کرد. قالب دنباله‌دار به او امکان می‌داد واکنش خوانندگان را ببیند و هم‌زمان شیوهٔ روایت اپیزودیک خودش را پیدا کند.

ازدواج با کاترین هوگارت و ده فرزند

چارلز در ۲ آوریل ۱۸۳۶ با کاترین هوگارت ازدواج کرد. میان ۱۸۳۷ تا ۱۸۵۲ ده فرزند آنان به دنیا آمدند: چارلز، مری، کیت، والتر، فرانسیس، آلفرد، سیدنی، هنری، دورا و ادوارد. خانواده سفرهای طولانی و زندگی اجتماعی پررنگی داشت، اما فشار کار، شهرت و اختلاف‌های زناشویی افزایش یافت. جدایی در ۱۸۵۸ رخ داد؛ پژوهش‌های موزه دیکنز تأکید می‌کنند تصویر منفی‌ای که خود دیکنز پس از جدایی از کاترین ساخت، روایت بی‌طرفانه‌ای از او نبود.

الن ترنان و مرز میان زندگی خصوصی و اسناد

دیکنز در ۱۸۵۷ هنگام اجرای نمایش The Frozen Deep با بازیگر جوان الن ترنان و خانواده‌اش آشنا شد. اسناد مجموعهٔ موزه دیکنز یک رابطهٔ عاشقانه را از همان سال تا مرگ دیکنز ثبت می‌کنند. این پرونده فقط بر اسناد و پژوهش موزه تکیه دارد و از شایعه یا بازسازی جزئیات خصوصی فراتر از منابع استفاده نمی‌کند.

رمان‌ها؛ خنده در کنار خشم اجتماعی

پس از پیک ویک، «الیور توئیست» و «نیکلاس نیکلبی» کودکان، نوانخانه و آموزش سودمحور را به مرکز روایت آوردند. «سرود کریسمس» در ۱۸۴۳ قصهٔ دگرگونی اخلاقی را با فقر شهری پیوند زد. «دیوید کاپرفیلد» رنگ زندگی‌نامه‌ای نیرومندی داشت؛ «خانهٔ قانون‌زده» دستگاه قضایی را نقد کرد؛ «دوریت کوچک» دوباره به زندان بدهکاران بازگشت؛ «داستان دو شهر» انقلاب و خشونت جمعی را کاوید و «آرزوهای بزرگ» جاه‌طلبی، طبقه و شرم را در زندگی پیپ دنبال کرد.

روزنامه‌نگار و مدیر یک شبکهٔ ادبی

دیکنز روزنامهٔ Daily News را بنیان گذاشت و از ۱۸۵۰ مجلهٔ Household Words را اداره کرد. پس از اختلاف با ناشران در ۱۸۵۹، All the Year Round را راه انداخت و هم‌زمان ویراستار و ناشر شد. مجلاتش محل انتشار پاورقی، گزارش اجتماعی و آثار نویسندگان دیگر بودند؛ بنابراین نفوذ او فقط از رمان‌های خودش نمی‌آمد، بلکه از شکل‌دادن به بازار و شبکهٔ نویسندگان عصر نیز بود.

ویلکی کالینز؛ دوستی، همکاری و اختلاف

دیکنز در ۱۸۵۱ با ویلکی کالینز آشنا شد. آنان نزدیک به بیست سال دوست، هم‌بازیِ تئاتر، هم‌سفر و همکار بودند و روی ده داستان مشترک کار کردند. کالینز به تحریریهٔ مجلات دیکنز پیوست و «زن سفیدپوش» در All the Year Round منتشر شد. رابطه برابرِ کامل نبود: دیکنز ویراستار و کارفرما بود و گاه نوشتهٔ کالینز را سنگین ویرایش می‌کرد. همین آمیختگی صمیمیت و قدرت، همکاری‌شان را جذاب‌تر از افسانهٔ یک دوستی بی‌تنش می‌کند.

هانس کریستین اندرسن؛ مهمانی که طول کشید

دیکنز و هانس کریستین اندرسن یکدیگر را تحسین می‌کردند و دیکنز در ۱۸۴۷ نسخه‌ای از The Chimes را به او تقدیم کرد. اقامت پنج‌هفته‌ای اندرسن در خانهٔ گدز هیل در ۱۸۵۷، که قرار بود بسیار کوتاه‌تر باشد، خانواده را خسته کرد و رابطه را سرد ساخت. یادداشت شوخ‌طبعانهٔ باقی‌مانده در خانه، یکی از حکایت‌های مشهور دوستی‌های ادبی قرن نوزدهم است.

تئاتر و خوانش عمومی

دیکنز فقط نویسندهٔ پشت میز نبود. نمایش‌های خانوادگی و خیریه اجرا می‌کرد و بعدها صحنه‌های رمان‌هایش را با کنترل کامل صدا، مکث و حرکت برای جمعیت می‌خواند. اجراهای «سایکس و نانسی» به‌ویژه طاقت‌فرسا بودند. او در تور خداحافظی ۱۸۶۸ فقط ۷۵ اجرای برنامه‌ریزی‌شده را انجام داد؛ سرگیجه، فلج موقت و سکته در ۱۸۶۹ ادامهٔ تور را متوقف کرد، بااین‌حال او در اوایل ۱۸۷۰ برای چند اجرای جبرانی بازگشت.

سانحهٔ استیپل‌هرست

۹ ژوئن ۱۸۶۵ قطاری که دیکنز، الن ترنان و مادر الن در آن بودند روی پل نیمه‌تعمیرشده از خط خارج شد. واگن آنان تنها واگن مسافری بود که روی پل ماند. دیکنز پس از خروج به مجروحان کمک کرد و در نامه‌ای از کار هولناک بیرون‌آوردن مردگان و زخمی‌ها نوشت. پسرش هنری گفت پدرش هرگز کاملاً از اثر حادثه رها نشد؛ دیکنز دقیقاً پنج سال بعد، در همان روز ماه، درگذشت.

پایان ناتمام و مرگ

در ۱۸۷۰ دیکنز «راز ادوین درود» را به‌صورت پاورقی می‌نوشت. سال‌ها کار فشرده، سفر و اجرا با ضعف قلب و سکته‌های پیاپی همراه شده بود. ۸ ژوئن پس از یک روز کار دچار سکتهٔ نهایی شد، به هوش بازنگشت و ۹ ژوئن ۱۸۷۰ در گدز هیل پلیس، پنجاه‌وهشت‌ساله، درگذشت. رمان ناتمام ماند.

آرامگاهی ساده در میان شاعران

دیکنز خواسته بود تشییعش خصوصی و نامش روی سنگ به حروف ساده نوشته شود. ۱۴ ژوئن با حضور گروه کوچکی در کلیسای وست‌مینستر دفن شد، اما پس از اطلاع عمومی هزاران نفر برای ادای احترام آمدند. سنگ سادهٔ او در گوشهٔ شاعران یادآوری می‌کند که خودش داوری درباره نامش را به آثار منتشرشده سپرده بود.

کتاب‌های مرتبط با چارلز دیکنز

منابع و اعتبار تصاویر