ژان تولی (Jean Teulé؛ ۲۶ فوریه ۱۹۵۳–۱۸ اکتبر ۲۰۲۲) نویسنده، کارتونیست و چهره تلویزیونی فرانسوی بود. او در سنلو به دنیا آمد و در آرکوی بزرگ شد؛ در خانوادهای کمکتاب، نخست با مجلههای کمیک «Vaillant» و «Pif» به تصویر و داستان نزدیک شد. نمرههای ضعیف او را به مسیر مکانیک خودرو میبرد، اما یک معلم هنر استعدادش را دید و به مدرسه هنر خیابان مادام پاریس هدایتش کرد. از ۱۹۷۸ در «L’Écho des Savanes» کار کرد و با ترکیب عکاسی و طراحی، زبان خاصی در کمیک ساخت. تلویزیون و سپس رماننویسی مراحل بعدی زندگی حرفهای او بودند. «Je, François Villon»، «Le Magasin des suicides»، «Le Montespan»، «Charly 9»، «Crénom, Baudelaire!» و «Azincourt par temps de pluie» از آثار شناختهشده اویند. شریک زندگیاش از ۱۹۹۸ بازیگر فرانسوی میو-میو بود. تولی در ۶۹سالگی در پاریس درگذشت؛ ناشر علت فوری را ایست قلبی اعلام کرد. گزارشهای عمومی درباره عامل پزشکی پیش از آن یکسان نیستند: گزارش اولیه از مسمومیت غذایی گفت و ناشر بعدتر از «یک باکتری» سخن گفت، بنابراین علت زمینهای دقیق قطعی ارائه نمیشود. در این نسخهٔ الفبا، ژان تولی نویسنده «مغازه خودکشی» و احسان کرمویسی مترجم فارسی است؛ املای رایج بازار ایران برای این نسخه «ژان تولی» است و «ژان توله» فقط نام جایگزین جستوجویی است.
Jean Teulé (26 February 1953–18 October 2022) was a French novelist, comics artist and television personality. Born in Saint-Lô and raised in Arcueil, he grew up in a home with few books and first encountered visual storytelling through Vaillant and Pif. Poor school results pointed him toward motor mechanics until an art teacher recognised his ability and directed him to art school in Paris. From 1978 he developed an innovative photo-based comics practice at L’Écho des Savanes, later moved into television, and then became a bestselling novelist. His books include Je, François Villon, Le Magasin des suicides, Le Montespan, Charly 9, Crénom, Baudelaire! and Azincourt par temps de pluie. His partner from 1998 was the actor Miou-Miou. Teulé died in Paris aged 69; his publisher reported cardiac arrest as the immediate cause. Early reporting linked the event to food poisoning, while the publisher later referred more generally to a bacterium, so the preceding medical cause remains publicly uncertain. In this AlefBa edition, Teulé is the author of the Cheshmeh Persian edition of Le Magasin des suicides and Ehsan Karamveisi is the translator. The canonical Persian market spelling of Teulé’s name is used in the page heading; a common variant is retained only as an alias.
1 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.
ژان تولی؛ Jean Teulé. «ژان توله» فقط نام جایگزین جستوجویی است.
۲۶ فوریه ۱۹۵۳، سنلو، فرانسه؛ رشد در آرکوی.
۱۸ اکتبر ۲۰۲۲، پاریس، ۶۹سالگی.
ایست قلبی، بنا بر اعلام ناشر. گزارش اولیه مسمومیت غذایی و یادداشت بعدی ناشر «یک باکتری» را مطرح کردند؛ علت زمینهای دقیق قطعی نیست.
بر اساس لو پاریزین، پدر نجار روزنامه L’Humanité و مادر سرایدار شهرداری آرکوی بود؛ نامهایشان در منابع منتخب تأیید نشد.
میو-میو، بازیگر فرانسوی، از ۱۹۹۸؛ منابع او را partner/compagne معرفی میکنند، نه همسر قانونی قطعی.
ژانپل گوتیه، طراح مد، هممدرسهای و دوست بعدی او بود.
هنرمند کمیک و طراحی، چهره تلویزیونی و رماننویس.
Bloody Mary؛ Gens de France؛ Rainbow pour Rimbaud؛ Je, François Villon؛ Le Magasin des suicides؛ Le Montespan؛ Charly 9؛ Crénom, Baudelaire!؛ Azincourt par temps de pluie.
جایزه روایت زندگینامهای برای Je, François Villon؛ Prix Maison de la Presse و Grand Prix Palatine برای Le Montespan.
طبق هاشِت، ترجمه به ۱۹ زبان و اقتباس پویانمایی در ۲۰۱۲.
نویسنده «مغازه خودکشی»؛ احسان کرمویسی مترجم فارسی است.
نشر چشمه؛ شابک ۹۷۸۶۰۰۲۲۹۸۸۱۲؛ ۱۱۴ صفحه؛ انتشار ثبتشده ۱۵ خرداد ۱۳۹۷ در طاقچه.
پرتره رنس، ۲۰ آوریل ۲۰۱۸؛ G.Garitan؛ Wikimedia Commons؛ CC BY-SA 4.0.
تولد در سنلو؛ کودکی و نوجوانی در آرکوی.
یک معلم هنر مسیر او را از آموزش مکانیک خودرو به مدرسه هنر خیابان مادام پاریس تغییر داد.
پیوستن به L’Écho des Savanes و گسترش روش کمیک مبتنی بر عکس، کلاژ و طراحی.
انتشار Bloody Mary؛ نام اثر بعدها با جایزه منتقدان کمیک پیوند خورد.
حضور تلویزیونی در L’Assiette anglaise.
انتشار Gens de France و Gens d’ailleurs.
انتشار نخستین رمان، Rainbow pour Rimbaud.
زندگی مشترک با بازیگر فرانسوی میو-میو.
انتشار Je, François Villon و ثبت Le Magasin des suicides در فهرستهای سال ۲۰۰۶؛ بعضی چاپها تاریخ ۲۰۰۷ دارند.
Le Montespan و دریافت Prix Maison de la Presse و Grand Prix Palatine.
انتشار Charly 9 و سپس نمایش اقتباس پویانمایی Le Magasin des suicides.
انتشار Crénom, Baudelaire!.
انتشار Azincourt par temps de pluie.
درگذشت در پاریس در ۶۹سالگی؛ علت فوری اعلامشده از سوی ناشر ایست قلبی بود.
انتشار پسامرگِ متن ناتمام درباره لوئی یازدهم با تکمیل تصویری چند نویسنده و هنرمند.
ژان تولی در ۲۶ فوریه ۱۹۵۳ در سنلو در نرماندی متولد شد و در آرکوی، حومه جنوبی پاریس، بزرگ شد. پیام تسلیت ریاستجمهوری فرانسه میگوید خانوادهاش کمونیست و خانه کمکتاب بود و مجلههای «Vaillant» و «Pif» نخستین پنجرههای ثابت او به داستان تصویری بودند؛ او حتی تا حدود بیستسالگی تنتن نخوانده بود. گزارش «لو پاریزین» پدرش را نجارِ شاغل در روزنامه L’Humanité و مادرش را سرایدار شهرداری آرکوی معرفی میکند. نام والدین در منابع منتخب تثبیت نشده و ساخته نمیشود.
نمرههای مدرسه چنان ضعیف بود که مسیر پیشنهادی برای او مکانیک خودرو بود. یک معلم هنر استعداد تصویریاش را تشخیص داد و کمک کرد به مدرسه هنر در خیابان مادام پاریس برود. ژانپل گوتیه، طراح مد فرانسوی، هممدرسهای و دوست بعدی او بود؛ این رابطه یکی از پیوندهای جالب میان فرهنگ تصویری آرکوی و صحنه هنری پاریس است.
تولی در ۱۹۷۸ به «L’Écho des Savanes» پیوست. روش او ترکیب عکس، کلاژ و طراحی بود: از آدمهای واقعی عکس میگرفت و تصویر را به صفحه کمیک بدل میکرد. «Bloody Mary» در ۱۹۸۳ چنان اثرگذار شد که نامش بر جایزه منتقدان کمیک نشست. «Gens de France» در ۱۹۸۸ و «Gens d’ailleurs» در ۱۹۹۰ نیز چهرههای حاشیهای و زندگیهای دور از مرکز توجه را با همین نگاه مستندـتخیلی ثبت کردند.
در اواخر دهه ۱۹۸۰، حضور در برنامه «L’Assiette anglaise» او را به مخاطبان تلویزیون معرفی کرد؛ بعدتر با «Nulle Part Ailleurs» نیز همکاری داشت. تولی از کمیک فاصله گرفت، اما حس قاببندی، گفتوگوی تند و توجه به چهرههای عجیب را با خود به تلویزیون و رمان برد. نخستین رمانش «Rainbow pour Rimbaud» در ۱۹۹۱ منتشر شد و بعدها اقتباسی سینمایی نیز یافت.
«Je, François Villon» زندگی شاعر قرن پانزدهم را به روایتی پرشتاب تبدیل کرد و جایزه روایت زندگینامهای گرفت. «Le Montespan» درباره مارکی دو مونتسپان، همسرِ معشوقه لوئی چهاردهم، برنده Prix Maison de la Presse و Grand Prix Palatine شد. «Charly 9» به شارل نهم، «Crénom, Baudelaire!» به بودلر و «Azincourt par temps de pluie» به نبرد آزینکورت پرداختند. تولی تاریخ را با زبان معاصر، طنز سیاه و همدلی با شخصیتهای شکستخورده بازمیساخت؛ این شگرد میتواند بحثبرانگیز باشد، اما آثارش را از زندگینامه تاریخی متعارف جدا میکند.
«Le Magasin des suicides» در فهرستهای فرانسوی با انتشار ۲۰۰۶ و در برخی رکوردهای چاپی ۲۰۰۷ دیده میشود. هاشِت میگوید این رمان به ۱۹ زبان ترجمه شد و اقتباس پویانمایی آن در ۲۰۱۲ اکران شد. رمان با طنز سیاه درباره خانوادهای است که کسبوکاری مرگمحور دارد و ورود کودکی خوشبین نظم آن را برهم میزند؛ صفحه زندگینامه باید زمینه ادبی را توضیح دهد، نه جزئیات آسیبزا یا روشهای خودکشی را بازگو کند. در نسخه آلفبا، املای درستِ بازار ایران «ژان تولی» است.
بازیگر فرانسوی میو-میو از ۱۹۹۸ شریک زندگی تولی بود. منابع منتخب او را شریک زندگی معرفی میکنند، نه لزوماً همسر قانونی؛ بنابراین این صفحه واژه «همسر» یا داده Schema مربوط به spouse را بدون سند به کار نمیبرد. اطلاعات قابلاتکایی درباره فرزند مشترک یا خواهر و برادر تولی در منابع انتخابشده پیدا نشد و حدس زده نمیشود.
ژان تولی در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۲ در پاریس و در ۶۹سالگی درگذشت. ناشر او در اعلام اولیه، ایست قلبی را علت فوری مرگ عنوان کرد. گزارش همان روز «لو پاریزین» این رخداد را پس از مسمومیت غذایی توصیف کرد؛ ناشر مِیالهـبارو بعدتر در یادداشتی درباره اثر ناتمام او نوشت «یک باکتری» ناگهان به او حمله کرد. این روایتها درباره عامل پزشکیِ پیش از ایست قلبی کاملاً یکسان و از نظر پزشکی عمومی قطعی نیستند؛ بنابراین صفحه فقط ایست قلبی را علت فوریِ منسوب به ناشر میداند و علت زمینهای را نامطمئن اعلام میکند.
تولی هنگام مرگ روی کتابی درباره لوئی یازدهم کار میکرد. ناشر متن ناتمام را با مشارکت هنرمندان و نویسندگانی چون Philippe Jaenada، Enki Bilal، Florence Cestac و Philippe Druillet به پایانِ تصویری رساند و با عنوان «L’Histoire du roi qui ne voulait pas mourir» منتشر کرد. این پروژه نشان میدهد پیوند قدیمی او با جهان کمیک حتی در آخرین اثر نیز زنده ماند.
در این نسخهٔ الفبا، ژان تولی فقط نویسنده «مغازه خودکشی» است و احسان کرمویسی مترجم فارسی. رکورد طاقچه چاپ نشر چشمه را با شابک ۹۷۸۶۰۰۲۲۹۸۸۱۲، ۱۱۴ صفحه و تاریخ انتشار ۱۵ خرداد ۱۳۹۷ ثبت میکند. نام صفحه و لینک نویسنده باید «ژان تولی (Jean Teulé)» باشد و جستوجوی «ژان توله» را به همین پروفایل هدایت کند، نه اینکه صفحه جداگانه بسازد.
No account yet?
Create an Account