پرتره ابوتراب خسروی در سال ۲۰۱۲
ابوتراب خسروی، ۹ مه ۲۰۱۲؛ عکس Rrastgari؛ Wikimedia Commons؛ وقف عمومی.؛ Public domain dedication — منبع تصویر

ابوتراب خسرویAboutorab Khosravi

نویسندهAuthor

Aboutorab Khosravi is an Iranian novelist, short-story writer and teacher, born in Fasa on 21 March 1956. The frequent transfers required by his father’s military career exposed him to several Iranian cities and cultures. In Isfahan, the teenage Khosravi met Houshang Golshiri, who encouraged his writing; he later became an important figure in Shiraz literary workshops. His fiction is known for its architected prose, unstable narrators, dream logic and sustained engagement with memory, sacred language, sectarian power and the porous border between the living and the dead.

His major books include «هاویه», «دیوان سومنات», «اسفار کاتبان», «رود راوی», «کتاب ویران», «حاشیه‌ای بر مبانی داستان», «ملکان عذاب» and «آواز پر جبرئیل». «ملکان عذاب» is the final novel in the thematic trilogy that begins with «اسفار کاتبان» and «رود راوی» and was a joint winner of the seventh Jalal Al-e Ahmad Literary Award. Khosravi is the sole author of AlefBa edition; there is no translator attached to this Persian original. For Latin-script discovery, the title is romanised as «Malekan-e Azab»; no verified published English title was found. The Persian title refers to angels of torment, so an invented market translation is not supplied. The pagination of the current pictured AlefBa copy has not been independently verified. Mahdro supports 396 pages only for the first Goman printing associated with ISBN 9786007289136, so that figure must not automatically be assigned to the current pictured copy; the earlier unsupported stock-page claim is not retained.

4 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.

زندگی در یک نگاه

نام و املای لاتین

ابوتراب خسروی؛ Aboutorab Khosravi صورت پیشنهادی صفحه است و Abutorab Khosravi و Abu Torab Khosrawi نیز برای جست‌وجو حفظ می‌شوند.

زادروز

۱ فروردین ۱۳۳۵ / ۲۱ مارس ۱۹۵۶، فسا، استان فارس.

current_as_of

current_as_of=2026-07-14 — مصاحبهٔ شمارهٔ ۳۸۳ مجله هفته مربوط به ۱۷ مارس ۲۰۱۶ است؛ فعالیت در ۲۰۲۶ مستقلاً تأیید نشد و خبر معتبر درگذشت در منابع بررسی‌شده پیدا نشد.

خانواده

پدر افسر ارتش بود. منابع عمومی از سه فرزند خبر می‌دهند؛ نام والدین دیگر، همسر و فرزندان برای حفظ حریم خصوصی بازنشر نمی‌شود.

حرفه

رمان‌نویس، داستان‌کوتاه‌نویس، مدرس داستان و معلم بازنشسته.

رابطه ادبی

هوشنگ گلشیری در نوجوانی نوشته‌های او را دید و تشویقش کرد؛ خسروی سپس در کارگاه‌های داستان شیراز نقشی ماندگار یافت.

آثار شاخص

هاویه؛ دیوان سومنات؛ اسفار کاتبان؛ رود راوی؛ کتاب ویران؛ حاشیه‌ای بر مبانی داستان؛ ملکان عذاب؛ آواز پر جبرئیل.

جایزه‌ها

مهرگان ادب برای اسفار کاتبان؛ جایزه هوشنگ گلشیری برای رود راوی و کتاب ویران؛ جایزه مشترک هفتمین جلال آل‌احمد برای ملکان عذاب.

سه‌گانه

اسفار کاتبان، رود راوی و ملکان عذاب سه رمان مرتبط درباره متن، تقدس، تاریخ و فرقه‌گرایی‌اند.

پیوند با این نسخهٔ الفبا

نویسندهٔ «ملکان عذاب»؛ اثر فارسیِ تألیفی است و مترجم ندارد. صورت لاتین فقط Malekan-e Azab است و عنوان انگلیسی منتشرشده تأیید نشده است.

نسخه فروشگاه

شمار صفحات نسخهٔ تصویری فعلی AlefBa تأیید نشده است. مهدرو فقط چاپ اول گمان با شابک ۹۷۸۶۰۰۷۲۸۹۱۳۶ را ۳۹۶ صفحه ثبت می‌کند؛ این عدد بدون تطبیق نسخه به کالای فعلی نسبت داده نمی‌شود.

تصویر

پرترهٔ دقیق ۹ مه ۲۰۱۲؛ Rrastgari؛ Wikimedia Commons؛ وقف عمومی جهانی.

سال‌شمار زندگی و آثار مهم

  1. تولد در فسا؛ کودکی به سبب شغل نظامی پدر در چند شهر ایران گذشت.

  2. آشنایی با هوشنگ گلشیری در سال‌های مدرسه اصفهان و تشویق جدی به داستان‌نویسی.

  3. انتشار مجموعه‌داستان «هاویه».

  4. انتشار «دیوان سومنات» از نشر مرکز.

  5. انتشار «اسفار کاتبان»؛ برندهٔ جایزه مهرگان ادب.

  6. انتشار «رود راوی» و دریافت جایزه چهارمین دوره هوشنگ گلشیری.

  7. انتشار «کتاب ویران» و «حاشیه‌ای بر مبانی داستان»؛ کتاب ویران برگزیدهٔ یازدهمین جایزه گلشیری شد.

  8. ساخت مستند «نوشتن علیه فراموشی» درباره زندگی و جهان داستانی او.

  9. انتشار نسخه‌های مختلف «ملکان عذاب» در بیرون و داخل ایران؛ چاپ گمان با شابک ۹۷۸۶۰۰۷۲۸۹۱۳۶.

  10. اعلام «ملکان عذاب» به‌عنوان برنده مشترک هفتمین جایزه ادبی جلال آل‌احمد.

  11. انتشار گفت‌وگوی مفصل «ابوتراب خسروی، کاتب اندام کلمات» در شمارهٔ ۳۸۳ مجله هفته؛ این مصاحبه شاهد فعالیت در ۲۰۲۶ نیست.

زندگی‌نامه کامل ابوتراب خسروی

کودکی میان شهرها؛ از پاورقی تا سینما

ابوتراب خسروی ۱ فروردین ۱۳۳۵ / ۲۱ مارس ۱۹۵۶ در فسا به دنیا آمد. پدرش افسر ارتش بود و مأموریت‌های پیاپی خانواده را میان شهرهای مختلف جابه‌جا می‌کرد؛ تجربه‌ای که او را زود با تفاوت فضاها، لهجه‌ها و حافظه‌های محلی روبه‌رو کرد. روایت منتشرشدهٔ طاقچه از کودکیِ شیفتهٔ پاورقی، کتابخانه و سینما می‌گوید: حتی گفت‌وگوهای فیلم‌ها را یادداشت می‌کرد. نام والدین، همسر و فرزندان فرد زنده برای شناخت کار ادبی او لازم نیست؛ منابع عمومی فقط از داشتن سه فرزند سخن گفته‌اند و این صفحه نام یا جزئیات خصوصی آنان را بازنشر نمی‌کند.

کلاس نهم و برخورد تعیین‌کننده با هوشنگ گلشیری

خانواده مدتی در اصفهان ساکن شد و خسروی در کلاس نهم با هوشنگ گلشیری آشنا شد. گلشیری با خواندن انشاهایش او را به نوشتن تشویق کرد و بعدها، پیش از آن‌که خسروی کتابی مستقل منتشر کرده باشد، داستانی از او را برای مجموعهٔ «در جست‌وجوی واقعیت» محمدعلی سپانلو برگزید. این رابطه در منابع به‌صورت رابطهٔ آموزگار و داستان‌نویس جوان ثبت شده است؛ نباید آن را به شاگردی رسمی دانشگاهی یا نسبت خانوادگی تبدیل کرد.

شیراز؛ معلمی و ساختن جمع داستان

خسروی سرانجام در شیراز ماند، معلم بود و در حلقه‌ها و کارگاه‌های داستان‌خوانی شهر نقش داشت. شاپور جورکش، امین فقیری، محمد کشاورز، شهریار مندنی‌پور و شماری دیگر از نویسندگان شیراز در روایت‌های آن دوره حضور دارند، اما هرکدام مسیر مستقل خود را داشته‌اند. اهمیت این نشست‌ها برای خسروی فقط شبکه‌سازی نبود؛ داستان در آن‌ها با صدای بلند آزموده و جمله زیر فشار شنیدن بازنویسی می‌شد.

معماری زبان و بازگشت مردگان

از «هاویه» و «دیوان سومنات» تا «کتاب ویران»، مرگ و بازگشت مردگان، هویت ناپایدار، زمان گسیخته و راوی نامطمئن بارها ظاهر می‌شوند. نثر او از متون کهن فارسی، تاریخ‌نگاری و زبان عرفانی نیرو می‌گیرد، اما آن زبان را برای ساختن جهان معاصر و اغلب کابوس‌وار به کار می‌اندازد. مستند «نوشتن علیه فراموشی» ساختهٔ هخامنش یونسی نیز همین پیوند خواب، کابوس، حافظه و نوشتن را محور قرار داده است.

رمان‌ها و جایزه‌ها

«اسفار کاتبان» در ۱۳۷۹ منتشر شد و جایزهٔ مهرگان ادب را گرفت. «رود راوی» در آغاز دههٔ ۱۳۸۰ جایزهٔ چهارمین دورهٔ هوشنگ گلشیری را برد. مجموعهٔ «کتاب ویران» نیز در یازدهمین دورهٔ همان جایزه برگزیده شد. «حاشیه‌ای بر مبانی داستان» تجربهٔ او را از نظریه و کارگاه داستان ثبت می‌کند و «آواز پر جبرئیل» بازخوانی داستانی و تمثیلی از میراث سهروردی است.

«ملکان عذاب»؛ پایان یک سه‌گانه

خسروی حدود شش سال روی «ملکان عذاب» کار کرد. رمان پس از «اسفار کاتبان» و «رود راوی» حلقهٔ سوم سه‌گانه‌ای است که تقدس‌سازی، فرقه‌گرایی، تاریخِ ساخته‌شده و قدرت متن را می‌کاود. نسخه‌ای در ۲۰۱۲ بیرون از ایران منتشر شد و چاپ‌های ایرانی بعدی در فهرست‌ها با سال و ناشران متفاوت ثبت شده‌اند. رمان همراه «آه با شین» اثر محمدکاظم مزینانی برندهٔ مشترک بخش رمان هفتمین جایزهٔ جلال آل‌احمد شد.

نسخهٔ دقیق فروشگاه و اختلاف صفحه‌بندی

در این نسخهٔ الفبا، نویسنده فقط ابوتراب خسروی است و مترجمی وجود ندارد. شمار صفحات نسخه‌ای که اکنون تصویرش در AlefBa دیده می‌شود با منبع مستقل یا بررسی فیزیکی تأیید نشده است. رکورد مهدرو فقط چاپ اول نشر گمان با شابک ۹۷۸۶۰۰۷۲۸۹۱۳۶ را ۳۹۶ صفحه ثبت می‌کند؛ این داده به‌تنهایی ثابت نمی‌کند نسخهٔ تصویری فعلی فروشگاه نیز همان صفحه‌بندی را دارد. بنابراین هیچ عدد صفحه‌ای بدون تطبیق نسخه نباید به کالای فعلی نسبت داده شود. برای نمایش لاتین فقط رومن‌نویسی «Malekan-e Azab» به کار می‌رود؛ عنوان انگلیسیِ منتشرشده و قابل‌تأییدی برای اثر پیدا نشد. «ملکان عذاب» به فرشتگان عذاب اشاره دارد و نباید برای آن ترجمهٔ آزاد یا عنوان بازاریِ انگلیسی اختراع کرد.

وضعیت کنونی و تصویر

current_as_of=2026-07-14: گفت‌وگوی شمارهٔ ۳۸۳ مجلهٔ «هفته» در ۱۷ مارس ۲۰۱۶ منتشر شده است، نه در ۲۰۲۶؛ بنابراین شاهد فعالیت جاری او در ۲۰۲۶ نیست. در منابع بررسی‌شده، مدرک مستقیمِ تاریخ‌دار برای اثبات فعالیت خسروی در ۲۰۲۶ پیدا نشد و وضعیت جاری او ادعا نمی‌شود؛ همچنین خبر معتبر درگذشت پیدا نشد. پرترهٔ دقیقِ ۹ مه ۲۰۱۲ در Commons با وقف عمومی جهانی منتشر شده است؛ عکس از آلبوم شخصی و اثر کاربر Rrastgari است. هیچ جزئیات تازه‌ای درباره خانواده از روی عکس، شبکه اجتماعی یا حدس وارد نشده است.

کتاب‌های مرتبط با ابوتراب خسروی

منابع و اعتبار تصاویر