بزرگ علوی نویسنده نامی و چپ‌گرا ایرانی در کتاب 53 نفر داستان گروهی را روایت می‌کند که در دوران پهلوی به دلیل فعالیت‌های سیاسی به مدت 4 سال به زندان افتاده‌اند. این گروه مشتمل بر 53 نفر بوده که شخصیت محوری آن نیز دکتر تقی ارانی بوده و خود نویسنده هم یکی از اعضای این گروه بوده است. نویسنده به شرح وقایع می‌پردازد، در آن زمان به دستور رضاخان در جهت سرکوب اندیشه مارکسیسم هیچ روزنامه و کتاب با این مضمون اجازه چاپ و نشر نداشته و در زندان اوضاع به مراتب سخت‌تر بود و مبارزات آن‌ها بر ضد خفقان سیاسی در زندان همچنان ادامه داشت، از اعتصاب غذا و شکنجه تا مرگ برخی از اعضا. نویسنده از معضلات سیاسی دم می‌زند، از بی‌قانونی نالان است و حتی خود را نیز به بوته نقد می‌کشد چنان که به این نتیجه می‌رسد تا خویشتن را تغییر ندهیم جامعه نیز تغییری نخواهد کرد ابتدا باید به خودآگاهی رسید تا بتوان جامعه را نیز بیدار کرد. نویسنده از خلال این داستان در پی آن است که خواننده با دوره سیاه عمیقاً آشنا شود. داستان کتاب را با محاکمه این گروه 53 نفری ادامه می‌دهد و علت محاکمه را خواندن کتاب و آگاهی معرفی می‌کند و در انتها پس از سقوط رضاشاه و آزادی این افراد کتاب با نقل خاطره‌ای از دکتر ارانی به پایان می‌رسد.