پرتره ارسلان فصیحی، مترجم ایرانی، در سال ۲۰۰۸
ارسلان فصیحی، ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۸؛ عکس Mostafa Azizi؛ Wikimedia Commons؛ وقف عمومی.؛ Public domain dedication — منبع تصویر

ارسلان فصیحیArsalan Fasihi

مترجمTranslator

Arsalan Fasihi is an Iranian literary translator, editor and essayist, born in 1961. He began translating in the early 1980s; although his earliest book-length translations could not be published, he later translated about fifteen Persian titles into Turkish and taught Turkish language and literature at Ege University in Izmir. His Persian translations have introduced work by Yaşar Kemal, Orhan Pamuk, Orhan Kemal, Elif Shafak, Ahmet Ümit, Aziz Nesin, Nâzım Hikmet and other Turkish-language writers.

For this AlefBa edition, Fasihi is the translator—not the author—of Elif Shafak’s novel. He worked from the Turkish «Aşk», spent about a year on the translation, reconstructed original Persian Rumi verses by searching the «Divan-e Shams» and «Masnavi», and differentiated a large cast of narrators across two historical periods. «ملت عشق» is his deliberate Persian market title. Reliable public sources do not disclose a precise birthday, verified birthplace or family biography, and the latest direct dated text found is his January 2024 essay; no unsupported private details or 2026 activity claim is added.

2 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.

زندگی در یک نگاه

نام و املای لاتین

ارسلان فصیحی؛ Arsalan Fasihi صورت اصلی صفحه و Arslan Fasihi صورت جایگزین جست‌وجو است.

سال تولد

۱۳۴۰ / ۱۹۶۱؛ روز، ماه و محل تولد در منبع مستقیم بررسی‌شده ثبت نشده است.

current_as_of

current_as_of=2026-07-14 — آخرین نوشته مستقیم تاریخ‌دار یافت‌شده ژانویه ۲۰۲۴ است؛ فعالیت ۲۰۲۶ مستقلاً تأیید نشد و خبر معتبر درگذشت وجود ندارد.

خانواده

نام والدین، خواهر و برادر، همسر و فرزندان در منابع معتبر عمومی بررسی‌شده منتشر نشده است.

حرفه

مترجم ادبی از ترکی به فارسی و فارسی به ترکی، ویراستار و مقاله‌نویس.

تجربه دانشگاهی

آموزش زبان و ادبیات ترکی در دانشگاه اژه، ازمیر، در اواخر دهه ۱۳۶۰ و اوایل دهه ۱۳۷۰.

نویسندگان ترجمه‌شده

یاشار کمال، اورهان پاموک، اورهان کمال، الیف شافاک، احمد امید، عزیز نسین، ناظم حکمت و دیگران.

روش ترجمه

بازسازی جمله به فارسی طبیعی با حفظ سبک؛ در ملت عشق، بازیابی اصل فارسی ابیات از دیوان کبیر یا مثنوی.

پیوند با این نسخهٔ الفبا

مترجم «ملت عشق» از متن ترکی Aşk؛ الیف شافاک نویسنده است.

عنوان فارسی

«ملت عشق» انتخاب آگاهانه مترجم و عنوان تثبیت‌شده بازار ایران است.

نسخه فروشگاه

نشر ققنوس؛ ۵۱۰ صفحه؛ شابک ۹۷۸۹۶۴۳۱۱۹۱۹۵.

تصویر

پرتره دقیق ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۸؛ Mostafa Azizi؛ Wikimedia Commons؛ وقف عمومی.

سال‌شمار زندگی و آثار مهم

  1. تولد؛ جزئیات روز و محل در منبع مستقیم عمومی ثبت نشده است.

  2. آغاز ترجمه؛ چند کتاب نخست امکان چاپ پیدا نکردند.

  3. ترجمه حدود پانزده عنوان فارسی به ترکی و آموزش زبان و ادبیات ترکی در دانشگاه اژه ازمیر.

  4. گسترش ترجمه ادبیات ترکی در فارسی، از یاشار کمال و اورهان پاموک تا نویسندگان نسل‌های دیگر.

  5. خواندن «The Bastard of Istanbul» و تصمیم به پیگیری آثار الیف شافاک.

  6. آغاز کار روی Aşk؛ نزدیک یک سال ترجمه و بازیابی ابیات فارسی.

  7. صدور مجوز و انتشار «ملت عشق» پس از رد اولیه.

  8. انتشار گفت‌وگوی فصلنامه مترجم؛ ترجمه فارسی در آستانه چاپ هفتم بود.

  9. انتشار مقاله «فارسی در غل و زنجیر سانسور» در بارو.

  10. انتشار مقاله «خاطرات زندان»؛ آخرین شاهد مستقیم تاریخ‌دار در این پژوهش.

زندگی‌نامه کامل ارسلان فصیحی

زندگی شخصیِ ثبت‌نشده و یک سال تولد روشن

ارسلان فصیحی در ۱۳۴۰ / ۱۹۶۱ به دنیا آمد. گفت‌وگوی مستقیم فصلنامه «مترجم» سال تولد را ثبت می‌کند، اما روز و ماه، محل تولد، نام والدین، خواهر و برادر، همسر و فرزندان او در منابع معتبر عمومیِ بررسی‌شده روشن نیست. فهرست‌های تجاری گاهی شهر یا جزئیات دیگری می‌افزایند، ولی تا وقتی منبع مستقیم یا سازمانی مستقل ندارند به این پروفایل وارد نمی‌شوند.

آغاز ترجمه و سال‌های ازمیر

فصیحی ترجمه را در اوایل دههٔ ۱۳۶۰ آغاز کرد، اما کتاب‌های نخستش امکان چاپ نیافتند. از اواخر دههٔ ۱۳۶۰ تا اوایل دههٔ ۱۳۷۰ حدود پانزده عنوان فارسی را به ترکی ترجمه کرد و آن‌ها منتشر شدند. بیشتر همان دوره را در دانشگاه اژه در ازمیر به آموزش زبان و ادبیات ترکی گذراند. این رفت‌وآمد دوطرفه میان فارسی و ترکی پایهٔ مهم روش او شد: مترجم فقط واژه‌ها را جابه‌جا نمی‌کند، بلکه نحو و موسیقی مقصد را از نو می‌سازد.

نویسندگان ترکی در فارسی

کارنامهٔ او آثاری از یاشار کمال، اورهان پاموک، اورهان کمال، عزیز نسین، ناظم حکمت، احمد امید، الیف شافاک و نویسندگان دیگر را دربرمی‌گیرد. خودش ترجمه را به «ترجمهٔ ادبیات» و «ترجمهٔ گزارش» تقسیم می‌کند و برای ترجمهٔ ادبی یک آزمون سخت پیشنهاد می‌دهد: اگر نویسندهٔ اصلی این جمله را فارسی می‌نوشت، چگونه می‌نوشت؟ این معیار هم معنا و هم سبک و زمانِ زبان را وارد تصمیم مترجم می‌کند.

از «پدر و حرامزاده» تا انتخاب «ملت عشق»

فصیحی نخست با «پدر و حرامزاده» / The Bastard of Istanbul به شافاک علاقه‌مند شد، اما نتیجه گرفت انتشار کامل آن در ایران ممکن نیست. کتاب بعدی شافاک، «Aşk»، را برگزید. ترجمه نزدیک یک سال طول کشید، ابتدا مجوز نگرفت و پس از تغییر فضای سیاسی در ۱۳۹۲ امکان انتشار یافت. عنوان فارسی «ملت عشق» انتخاب آگاهانه اوست؛ ترجمه لفظی عنوان انگلیسی «چهل قاعده عشق» نیست و نباید برای سئو به یک عنوان ساختگی بازار تبدیل شود.

جست‌وجوی بیت اصلی مولانا

یکی از دشوارترین بخش‌ها بازگرداندن شعرهایی بود که از فارسی به ترکی رفته بودند. فصیحی با پیدا کردن کلیدواژه‌ای نزدیک به زبان مولانا میان «دیوان کبیر» و «مثنوی معنوی» دنبال اصل بیت می‌گشت؛ یعنی به‌جای ترجمهٔ دوباره شعرِ ترجمه‌شده، متن فارسی را بازیابی می‌کرد. او همچنین باید لحن راویان متعدد، دو دوره تاریخی و فاصله‌ای حدود هفت‌صد سال را از هم متمایز می‌ساخت.

ویراستاری، دقت زبانی و سانسور

در مصاحبه‌اش بر خواندن مداوم، درست‌نویسی و وسواس زبانی تأکید می‌کند. تجربهٔ چاپ‌نشدن چند ترجمه نیز در نگاهش به نشر حضور دارد؛ این بخش از حرفه او با سیاست مجوز و حذف گره خورده است، نه با ناتوانی ترجمه. مقالهٔ «فارسی در غل و زنجیر سانسور» و نوشته‌های او در مجله بارو نشان می‌دهند که مسئلهٔ زبان و امکان انتشار برایش همچنان موضوع فکری بوده است.

نقش دقیق در محصول فروشگاه

در این نسخهٔ الفبا، الیف شافاک نویسنده و ارسلان فصیحی مترجم از ترکی به فارسی است. مولانا و شمس شخصیت/موضوع تاریخی رمان‌اند. نسخهٔ ققنوس ۵۱۰ صفحه و شابک ۹۷۸۹۶۴۳۱۱۹۱۹۵ دارد. مترجم نباید به نویسنده تبدیل شود و در عین حال این کتاب باید در صفحهٔ همه آثار مرتبط با فصیحی نمایش داده شود.

وضعیت کنونی و تصویر

current_as_of=2026-07-14: آخرین شاهد مستقیمِ تاریخ‌دار پیدا شده، مقالهٔ «خاطرات زندان» به قلم او در دی ۱۴۰۲ / ژانویه ۲۰۲۴ است؛ طاقچه نیز فهرست جاری آثارش را نگه می‌دارد. منبع اول‌شخص تاریخ‌دار در ۲۰۲۶ پیدا نشد، بنابراین فقط می‌توان گفت تا ژانویه ۲۰۲۴ فعال بوده و هیچ خبر معتبر درگذشتی در منابع بررسی‌شده نیست. پرترهٔ دقیق ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۸ اثر مصطفی عزیزی با وقف عمومی جهانی استفاده می‌شود.

کتاب‌های مرتبط با ارسلان فصیحی

منابع و اعتبار تصاویر