زندگی
پدر گوته، یوهان کاسپار گوته (۱۷۱۰–۱۷۸۲) همراه با خانوادهاش در یک خانهٔ بزرگ در فرانکفورت زندگی میکرد، که آن زمان قسمتی از امپراتوری مقدس روم بود. مادر گوته «کاترینا الیزابت گوته» (تِکستور سابق) نیز از خانوادههای سرشناس فرانکفورتی بود.
یوهان ولفگانگ در کنار پدر و معلم خصوصیاش بسیاری از معلومات را، از جمله زبانهای لاتین، یونانی، فرانسوی، انگلیسی و عبری فرا گرفت.
او بین سالهای ۱۷۶۵-۱۷۶۸ در لایپزیگ به تحصیل حقوق پرداخت و در آنجا به اشعار کریستیان فورشتگت گلرت علاقه پیدا کرد. پس از سال ۱۷۶۸، گوته به زادگاهش بازگشت و مدتی نیز در دارمشتات بود.
گوته پس از این که تعدادی از آثار بزرگش را به پایان رساند، سال ۱۷۷۵ به وایمار رفت و در آنجا بین سالهای ۱۷۷۶-۱۷۸۶ (حدود ۱۰ سال) وزیر حکومت شد. سپس او تا سال ۱۷۸۸ به ایتالیا رفت و در آنجا به تحصیل هنر و مجسمهسازی باستانی پرداخت.
او خود را با کارهای میکل آنژ و رافائل مشغول کرد.
سال ۱۷۸۸، گوته به وایمار بازگشت و تقریباً باقی عمرش را در آنجا گذرانید، هرچند که زندگی او در آنجا با جنگهای ناپلئونی روبهرو شد. گوته در وایمار شیفتهٔ اشعار حافظ شد. وی علاقه ویژهای نیز به شهر ایلمناو در نزدیکی وایمار داشته است. در کوه کیکلهان در نزدیکی شهر ایلمانو کلبهای از وی به یادگار مانده است.
درگذشت
گوته در سال ۱۸۳۲ بر اثر نارسایی قلبی در شهر وایمار درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.
گفته میشود آخرین گفتهٔ شاعر پیش از مرگش، نور بیشتر (آلمانی: Mehr Licht) بود.
آثار
گوته علاقه زیادی به نوشتهها و آثار شاعران ایرانی و فارسی داشت و شدیدا تحت تأثیر حافظ بود.
مهمترین آثار گوته عبارتاند از:
اگمونت - (۱۷۸۸)، ترجمهٔ محمدباقر هوشیار، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ اول: ۱۳۳۵، چاپ چهارم: ۱۳۵۷.
نغمههای رومی - (۱۷۹۰)
فاوست - (۱۸۳۲ / ۱۸۰۸)، مترجمان: حسین کسمایی (بیتا)، اسدالله مبشری (۱۳۴۲)، حسن شهباز (۱۳۶۳)، م.ا. به آذین (۱۳۷۶)، سعید جوزی (۱۳۹۶)، محمود حدادی (۱۳۹۷).
خویشاوندیهای اختیاری - (۱۸۰۹)، ترجمهٔ سعید پیرمرادی، نشر چشمه ۱۳۹۶.
سفرنامهٔ ایتالیا - (۱۸۱۷)
دیوان غربی–شرقی - (۱۸۱۹) (تقدیم به حافظ شیرازی)، شجاعالدین شفا (۱۳۲۸)، محمود حدادی (۱۳۸۹).
وِرتِر یا رنجهای ورتر جوان یا غمهای ورتر جوان - مترجمان: محمد صفارزاده (۱۳۰۳)، ابوذر آهنگر (نشر نادی، ۱۳۸۰)، نصرالله فلسفی (۱۳۰۶)، عنایتالله شکیباپور (۱۳۳۳)، فریده مهدوی دامغانی (۱۳۸۱)، محمود حدادی (نشر ماهی، ۱۳۸۶).
ایفیژنی یا ایفیژنی در تاوریس، ترجمهٔ محمد سعیدی، تهران، صفیعلیشاه، ۱۳۰۶.
از آثار او در زمینهٔ علوم طبیعی: تئوری رنگها - (۱۸۱۰) و تغییر حال گیاهان
هرمان و دوروتهآ، ترجمهٔ محمود حدادی، نشر گویا، (۱۳۹۸).
تفنن و سرگرمیهای مهاجران آلمانی، ترجمهٔ سعید پیرمرادی، تهران، نشر چشمه، ۱۳۹۴.
پنج اثر: دو نمایشنامه، یک دیالوگ جمعی، دو افسانه، ترجمهٔ سعید پیرمرادی، تهران، نشر چشمه، ۱۳۹۷.
بررسی اجمالی آثار
گوته مهمترین آثار خود را پیش از رفتن به وایمار در سال ۱۷۷۳ به نام گُتس فون برلیشینگن نوشت که باعث شد نویسنده در معرض توجه قرار گیرد.
رمان رنجهای ورتر جوان را در سال ۱۷۷۴ نوشت که شهرت زیادی کسب کرد. در واقع، این رمان را میتوان در آن زمان پرفروشترین کتاب جهان نامید. کتاب مانند جرقهای در آثار ادبی بهشمار میآید. در طول سالیانی که گوته در وایمار بود و قبل از اینکه با فریدریش شیلر آشنا شود، او نگارش دومین رمانش کارآموزی ویلهلم مایستر را شروع کرد و چندین نمایشنامه نوشت.
آلفرد روزنبرگ (ایدهپرداز اولیهٔ نازیسم) نظرات خود را مرهون و برگرفته از آموزههای گوته میداند و او را «جوهر روح خود» نامیده است.
گوته و زبان عربی
در اوایل سال ۲۰۲۰ میلادی دستنوشتههایی از گوته توسط تیم تحقیقات «فطرس مدیا» پیدا شد که نشان میداد گوته سعی در یادگیری رسمالخط عربی دارد. جملهٔ «علی ولیالله» در این مشقها بسیار تکرار شده بود. این دستخطها بعد از دو قرن در منزل وی در وایمار موجود است. گواه این مطلب نگاشتهٔ کامل «علی ولیالله» در برگهای جدا به شکلی بزرگ است که با نقش و نگارهها تزیین شده است.
