سروش حبیبی، زادهٔ ۷ خرداد ۱۳۱۲ در تهران، از مترجمان برجستهٔ ادبیات روسی و اروپایی به فارسی است. او در دبیرستان فیروزبهرام و مدرسهٔ عالی پست و تلگراف درس خواند، سپس در وزارت پست و تلگراف کار کرد و از ۱۳۳۹ سه سال در دانشکدهٔ فنی دارمشتات آلمان الکترونیک آموخت. پس از بازگشت در آموزش و پژوهش مخابرات نقش داشت، در ۱۳۵۱ پس از بیست سال خدمت بازنشسته شد و بهعنوان سرویراستار انتشارات دانشگاه صنعتی آریامهر کار کرد. همکاری منظم با مجلهٔ سخن مسیر ترجمهٔ ادبی او را گسترش داد. او از آلمانی، فرانسوی، انگلیسی و روسی ترجمه کرده و بر ترجمه از زبان اصلی، حفظ سبک نویسنده، بازخوانی پس از فاصله و استفاده از نظر ویراستار تأکید دارد. ترجمههای او از داستایفسکی، تولستوی، واسیلی گروسمان، هرمان هسه، گونتر گراس، رومن گاری و نویسندگان دیگر بخشی مهم از ادبیات ترجمهشدهٔ معاصر فارسی را ساختهاند. «شیاطین (جنزدگان)» با ترجمهٔ او نخستین بار در ۱۳۸۶ توسط نیلوفر منتشر شد. منابع عمومی بررسیشده نام پدر و مادر یا فرزندان او را بهروشنی ثبت نمیکنند؛ یک منبع زندگینامهای از همسر نخست آلمانی و ایرانشناس او یاد میکند، اما نامی ارائه نمیدهد. صفحه برای کاملنمایی هیچ نام یا رابطهٔ خانوادگی را حدس نمیزند و به دلیل نبود عکس دارای مجوز بازنشرِ قابلتأیید، تصویر حدسی نمایش نمیدهد.
Soroush Habibi, born in Tehran on 28 May 1933, is an Iranian literary translator and editor whose career moved from telecommunications engineering and administration to university publishing and literary translation. He attended Firouz Bahram High School and the Higher School of Post and Telegraph, worked in the Ministry of Post and Telegraph, and studied electronics for three years at the Technical University of Darmstadt from 1960. After returning to Iran he contributed to telecommunications education and research. He retired from the ministry in 1972 after twenty years and became a senior editor at Aryamehr University of Technology publishing. Regular work with Sokhan magazine helped establish his literary career. Habibi has translated from German, French, English and Russian, and has explained a method based on translating from the original language, preserving the author’s style, consulting specialists, setting a finished draft aside, rereading it as a reader and then working with an editor. His Persian translations include works by Dostoevsky, Tolstoy, Vasily Grossman, Hermann Hesse, Günter Grass and Romain Gary. Niloofar first published his translation of Demons under the established Persian title «شیاطین (جنزدگان)» in 2007. Reviewed public sources do not reliably identify his parents or children. One biographical source mentions a first wife who was a German Iranologist but does not give her name; this profile does not invent private details. No identity-verified portrait with a clearly reusable licence was found, so no speculative image is displayed.
16 کتاب مرتبط در سایت ثبت شده است.
Soroush Habibi؛ صورت Soroosh Habibi نیز در بعضی فهرستها دیده میشود.
۷ خرداد ۱۳۱۲، تهران؛ برابر با ۲۸ مه ۱۹۳۳.
دبیرستان فیروزبهرام در تهران.
ورود به مدرسهٔ عالی پست و تلگراف از ۱۳۲۹.
سه سال الکترونیک در دانشکدهٔ فنی دارمشتات از ۱۳۳۹.
ریاست دروس دانشکدهٔ مخابرات و مشارکت در برنامههای آموزش و پژوهش مخابرات.
۱۳۵۱، پس از بیست سال خدمت در وزارت پست و تلگراف و تلفن.
سرویراستار انتشارات دانشگاه صنعتی آریامهر و ویراستار کتابهای دانشگاهی.
همکاری منظم با مجلهٔ سخن و ترجمهٔ آثار ادبی اروپا.
آلمانی، فرانسوی، انگلیسی و روسی؛ تجربهای محدودتر در ادبیات اسپانیایی.
رفتن به آمریکا در ۱۳۵۶ و اقامت در فرانسه از ۱۳۵۸.
ترجمه از زبان اصلی، حفظ سبک، مقابله با ترجمههای معتبر، بازخوانی پس از فاصله و همکاری با ویراستار.
بازترجمه را برای رفع ترجمهٔ واسطه، خطاهای قدیمی یا فاصلهٔ زبانی نسلها موجه میداند.
داستایفسکی، تولستوی، واسیلی گروسمان، هرمان هسه، گونتر گراس، رومن گاری و دینو بوتزاتی.
شیاطین (جنزدگان) اثر فئودور داستایفسکی؛ ترجمهٔ فارسی برای نشر نیلوفر؛ نخستین انتشار در ۱۳۸۶.
نام پدر، مادر و فرزندان در منابع عمومی بررسیشده روشن نیست؛ یک منبع از همسر نخست آلمانی و ایرانشناس، بدون ذکر نام، یاد میکند.
در جستوجوی این انتشار، خبر معتبر مستقلی دربارهٔ درگذشت یافت نشد؛ از سکوت منابع تاریخ یا نتیجهٔ قطعی ساخته نمیشود.
پرترهای با هویت تأییدشده و مجوز بازنشر روشن پیدا نشد؛ تصویر حدسی یا بیمجوز نمایش داده نمیشود.
تولد در ۷ خرداد در تهران.
تحصیل متوسطه در دبیرستان فیروزبهرام تهران.
آغاز تحصیل در مدرسهٔ عالی پست و تلگراف.
کار در وزارت پست و تلگراف و تلفن و آغاز تجربههای جدیتر ترجمه.
رفتن به دارمشتات آلمان برای تحصیل الکترونیک و یادگیری عمیقتر زبان آلمانی.
پایان دورهٔ سهساله و بازگشت به ایران.
مدیریت آموزشی در دانشکدهٔ مخابرات و مشارکت در طرحهای آموزش و پژوهش مخابرات.
همکاری منظم با مجلهٔ سخن و تثبیت مسیر ترجمهٔ ادبی.
بازنشستگی پس از بیست سال خدمت و آغاز کار سرویراستاری در انتشارات دانشگاه صنعتی آریامهر.
رفتن به آمریکا همراه خانواده.
آغاز اقامت در فرانسه.
گسترش ترجمه از ادبیات روسی، آلمانی، فرانسوی و انگلیسی و بازترجمهٔ آثار کلاسیک.
انتشار نخست ترجمهٔ «شیاطین (جنزدگان)» توسط انتشارات نیلوفر.
گفتوگوی مفصل دربارهٔ ترجمهٔ آثار بزرگ، زبان اصلی و روش کار مترجم.
انتشار پژوهشی توصیفی دربارهٔ سبک فارسینویسی او در فصلنامهٔ مترجم.
بازبینی این صفحه با تفکیک نقش مترجم از نویسنده و ثبت شفاف مرزهای منابع خانوادگی و تصویری.
سروش حبیبی در ۷ خرداد ۱۳۱۲ در تهران و در خانوادهای متوسط به دنیا آمد. دورهٔ متوسطه را در دبیرستان فیروزبهرام گذراند. منابع بررسیشده نام پدر و مادر یا جزئیات کودکی او را فراتر از این بهطور روشن ثبت نمیکنند؛ بنابراین صفحه خلأ زندگینامه را با روایت ساختگی پر نمیکند.
او از ۱۳۲۹ در مدرسهٔ عالی پست و تلگراف ادامه تحصیل داد و سپس وارد خدمت وزارت پست و تلگراف و تلفن شد. این مسیر حرفهای با ترجمه آغاز نشده بود: آموزش فنی، کار اداری و تجربهٔ ساختارهای آموزشی مخابرات نزدیک به دو دهه بخش اصلی زندگی روزانهٔ او بودند.
در ۱۳۳۹ برای ادامهٔ تحصیل به دانشکدهٔ فنی دارمشتات آلمان رفت و سه سال الکترونیک خواند. اقامت در آلمان زبان آلمانی را به یکی از زبانهای کاری او تبدیل کرد. منبع انسانشناسی و فرهنگ مینویسد همسر نخست او زنی آلمانی و ایرانشناس بود و آشنایی عمیقتر با زبان را آسان کرد؛ نام این همسر در همان منبع نیامده و این صفحه نامی نمیسازد.
پس از بازگشت به ایران، در وزارتخانه به ریاست دروس دانشکدهٔ مخابرات رسید. زندگینامههای بررسیشده سهم او را در تغییر برنامههای آموزشی، تبدیل دانشکده به دانشگاه مخابرات و اجرای طرح مرکز تحقیقات مخابرات ثبت میکنند. این تجربه نشان میدهد ویراستاری و دقت ساختاری او فقط از کتابخانه نیامده بود؛ سالها با برنامه، آموزش و متن فنی سروکار داشت.
فعالیت رسمیتر ادبی او با همکاری منظم با مجلهٔ سخن گسترش یافت. پیش از آن، نامهنوشتن در دوران سربازی و تلاشهای نخستین ترجمه، زبان را به تمرینی شخصی بدل کرده بود. ترجمهٔ «بیابان تاتارها» اثر دینو بوتزاتی از نخستین کارهایی بود که او را در بازار نشر شناساند.
حبیبی در ۱۳۵۱ پس از بیست سال خدمت از وزارت پست و تلگراف و تلفن بازنشسته شد. سپس در انتشارات دانشگاه صنعتی آریامهر بهعنوان سرویراستار کار کرد و در ویرایش کتابهای دانشگاهی، از جمله متون فیزیک، مشارکت داشت. این دوره پیوند مهمی میان دقت متن علمی و نثر ادبی در کار اوست.
او در ۱۳۵۶ به آمریکا رفت و از ۱۳۵۸ در فرانسه اقامت گزید. بعضی روایتها فشار سیاسی پیش از انقلاب را در خروج خانواده مؤثر میدانند، اما جزئیات خصوصی و پروندهای که بتواند همهٔ علتها را قطعی کند در منابع بررسیشده در دسترس نیست. صفحه مهاجرت ثبتشده را از تفسیرهای قطعی جدا نگه میدارد.
حبیبی از آلمانی، فرانسوی، انگلیسی و روسی به فارسی ترجمه کرده است. زبان فرانسه را از مدرسه شناخت، انگلیسی را در آموزش عالی دنبال کرد و آلمانی را در دارمشتات گسترش داد. روسی را دیرتر و آگاهانه برای خواندن مستقیم نویسندگان روس آموخت. او در گفتوگوها گفته است چندزبانگی دید مقایسهای میدهد، ولی اگر به جوانی بازمیگشت، فارسی و یک زبان خارجی را عمیقتر میآموخت.
در روش حبیبی، مترجم فقط معنای جمله را منتقل نمیکند. او باید فرهنگ، جهان فکری و سبک نویسنده را بشناسد و تا حد ممکن ساختار دشوار یا لحن محاورهای متن را نیز در فارسی زنده نگه دارد. او با شکستن خودکار جملههای بلند مخالف است، زیرا دشواری ممکن است بخشی از انتخاب سبکی نویسنده باشد.
حبیبی گفته است اثر را پیش از انتخاب چند بار میخواند، هنگام دشواری از پرسیدن از اهل فن پرهیز ندارد و ترجمهٔ خود را با نسخههای معتبر دیگر مقابله میکند. پس از پایان، متن را مدتی کنار میگذارد و بعد مانند یک خواننده به آن بازمیگردد تا ابهامها و بوی ترجمه آشکار شوند. سپس متن را به ویراستار میسپارد؛ همکاری ویراستار برای او کنترل کیفیت است، نه تهدید اختیار مترجم.
او بازترجمه را زمانی موجه میداند که ترجمهٔ قدیمی از زبان واسطه انجام شده باشد، خطاهای مهم داشته باشد یا زبان و انتظار خواننده پس از سالها تغییر کرده باشد. ترجمههای تازهٔ او از آثار تولستوی و داستایفسکی از همین نگاه میآیند: بازگشت به متن اصلی و ساختن فارسیای که هم دقیق باشد و هم در زمان خواننده زنده بماند.
ترجمهٔ «شیاطین (جنزدگان)» نخستین بار در ۱۳۸۶ از سوی انتشارات نیلوفر منتشر شد. گزارش رادیو فردا یادآوری میکند ترجمههای قدیمیتر فارسی با عنوانهای «جنزدگان» و «تسخیرشدگان» وجود داشتند، اما منتقدان ترجمهٔ حبیبی را از نظر نزدیکی به زبان، سبک و ساختار متن اصلی و تحول زبان فارسی ارزیابی مثبتی کردند. عنوان دوگانهٔ روی کتاب، هم معنای روسی «شیاطین» و هم نام آشناتر «جنزدگان» را برای خوانندهٔ فارسی کنار هم نگه میدارد.
کارنامهٔ او «جنگ و صلح»، «آنا کارنینا»، «رستاخیز»، «ابله»، «شبهای روشن»، «زندگی و سرنوشت»، «طبل حلبی»، «بیابان تاتارها»، «سگ سفید»، «خداحافظ گاری کوپر»، «شبهای هند» و آثار بسیار دیگری را دربرمیگیرد. این تنوع نباید تفاوت نویسندگان و زبانها را پنهان کند؛ نقطهٔ مشترک، انتخاب آگاهانه و کوشش برای رساندن سبک هر نویسنده به فارسی است.
منابع عمومی بررسیشده نام پدر، مادر یا فرزندان حبیبی را بهروشنی ثبت نمیکنند. تنها یک منبع از همسر نخست آلمانی و ایرانشناس یاد میکند، بدون آنکه نام او را بدهد. همچنین عکسهای خبری و فروشگاهی پیدا شد، اما هیچکدام همراه با مجوز بازنشر روشن و هویتسنجی مستقل نبودند. به همین دلیل این صفحه بهجای استفادهٔ بدون اجازه، فعلاً بدون پرتره میماند.
در جستوجوی انجامشده برای این نسخه از صفحه، خبر معتبر و مستقلی دربارهٔ درگذشت سروش حبیبی پیدا نشد. نبود خبر، بهتنهایی اثبات وضعیت زندگی نیست؛ بنابراین صفحه تاریخ درگذشت یا علت مرگ نمیسازد و فقط اطلاعاتی را نمایش میدهد که منبع قابلبررسی دارند.
No account yet?
Create an Account