کودکی در آمل و تحصیل ادبیات فارسی
مهستی بحرینی در سال ۱۳۱۷ در آمل به دنیا آمد. منابع زندگینامهای منتخب او را شاعر، مترجم و مدرس دانشگاه معرفی میکنند. او تحصیلات عالی خود را در ادبیات فارسی ادامه داد و دکترای این رشته را از دانشگاه تهران گرفت. نام والدین، خواهر و برادرها و جزئیات دورهٔ کودکی در منابع معتبر منتخب بهصورت همخوان منتشر نشدهاند؛ بنابراین این صفحه برای کاملنمایی زندگینامه چیزی را حدس نمیزند.
فرانسه و چهار سال تدریس در تونس
بحرینی در سال ۱۳۵۰ به فرانسه رفت. پس از آن چهار سال در دانشگاه تونس تدریس کرد؛ تجربهای که هم دانش دانشگاهی او از زبان و ادبیات فارسی و هم تماس روزمرهاش با محیط فرانسهزبان را کنار هم قرار داد. او پس از بازگشت به ایران به درخواست خود بازنشسته شد و بعدها گفته است که از بازنشستگی زودهنگام پشیمان شده بود، اما همین دوره فرصت تمرکز گستردهتر بر ترجمه را فراهم کرد.
آغاز ترجمه در دههٔ شصت
کار ترجمهٔ حرفهای او در دههٔ ۱۳۶۰ جدی شد. «زمستان سخت» از اسماعیل کاداره، رمانی سیاسی دربارهٔ فضای کمونیستی آلبانی، و «یک زن» نوشتهٔ آن دلبه دربارهٔ کامی کلودل از نخستین انتخابهای مهم او بودند. بحرینی در گفتوگو با مجلهٔ مترجم توضیح داده است که همیشه همهٔ کتابها را شخصاً انتخاب نمیکند و گاهی سفارش ناشر یا پیشنهاد دوستان را میپذیرد، اما بدون ارزیابی متن وارد پروژه نمیشود.
فلوبر، کامو و دشواری نثر کلاسیک
«مادام بوواری» گوستاو فلوبر یکی از شناختهشدهترین ترجمههای بحرینی است. نثر دقیق و سبکپردازی وسواسگونهٔ فلوبر، مترجم را مجبور میکند میان وفاداری نحوی و روانی فارسی تعادل بسازد. ترجمههای او از «اسطورهٔ سیزیف» و «عصیانگر» آلبر کامو نیز با زبان فلسفی و ادبی همزمان سروکار دارند؛ متنهایی که استدلال نظری را با لحن نویسنده پیوند میدهند.
ترجمهٔ هستی و نیستی سارتر
«هستی و نیستی» رسالهٔ اصلی ژانپل سارتر در هستیشناسی پدیدارشناختی است و ترجمهٔ کامل آن به فارسی پروژهای بسیار حجیم و اصطلاحمحور بود. ترجمهٔ بحرینی از سوی نشر نیلوفر منتشر شد و مفاهیمی چون هستیِ درخود، هستیِ برایخود، خودفریبی، نگاه دیگری و آزادی را به خوانندهٔ فارسیزبان عرضه کرد. نقش دقیق او در این کتاب مترجم است؛ نویسنده ژانپل سارتر است.
زبانشناسی و دستور زبان فارسی معاصر
کارنامهٔ بحرینی فقط به رمان و فلسفه محدود نیست. او «دستور زبان فارسی معاصر» ژیلبر لازار را نیز به فارسی ترجمه کرده است؛ کتابی دانشگاهی که ساختار زبان فارسی را با روش زبانشناسی توصیفی بررسی میکند. این ترجمه نشان میدهد دانش دکترای ادبیات فارسی او در انتخاب واژه، توضیح اصطلاح و انتقال تحلیل زبانی نقش مستقیم داشته است.
مولانا، ادبیات معاصر و دامنهٔ انتخابها
ترجمهٔ «عارف جانسوخته» و «در جستجوی مولانا» از نهال تجدد، آثار پییر لومتر و کتابهای دیگری از ادبیات فرانسه دامنهٔ کار او را از متن کلاسیک تا رمان معاصر و زندگینامهٔ ادبی گسترش داده است. این تنوع به معنای یکسانبودن همهٔ پروژهها نیست؛ در هر اثر باید لحن نویسنده، دورهٔ تاریخی و مخاطب فارسی از نو سنجیده شود.
نگاه او به نقد ترجمه و مرزهای اطلاعات شخصی
بحرینی در گفتوگوی تخصصی خود از پایینبودن تحمل مترجمان در برابر نقد و لزوم داوری دقیق ترجمه سخن گفته است. این موضع نشان میدهد ترجمه را محصولی پایانیافته و مصون از بررسی نمیداند. منابع معتبر منتخب دربارهٔ همسر، فرزندان یا سرنوشت خانوادگی او اطلاعات همخوان ندارند و خبر معتبر درگذشت نیز در بررسی فعلی پیدا نشد. چون تصویر آزاد و هویتسنجیشدهای یافت نشد، صفحه عمداً بدون پرترهٔ کپیشده باقی میماند.
